Karakum Anayolunda Akşam Saatlerinde Yan Sokaklardan Ani Katılım Riski
Karakum anayolu, gündüz saatlerinde akıcı ve öngörülebilir bir hat gibi çalışır. Yol geniştir, görüş açıları açıktır ve sürücüye süreklilik hissi verir. Akşamüstüyle birlikte bu denge değişir. Yan sokaklar devreye girer ve ana yolun ritmi bozulur.
Risk anayolun kendisinden değil, yan sokaklardan gelen katılım biçiminden doğar. Karakum’da sahile ve apartman bölgelerine açılan sokaklar, akşam saatlerinde kısa süreli ama yoğun şekilde kullanılır. Bu sokakların çoğu ışıklı kavşak değildir. Katılım, alışkanlığa dayanır.
Zaman etkisi nettir. Saat 18.00 ile 19.30 arasında sahilden dönenler, evlerine yönelenler ve anayolu sadece geçiş için kullananlar aynı anda bu hatta biner. Anayolda ilerleyen araç, akışın bozulmayacağını varsayar. Yan sokaktan çıkan araç ise kısa bir boşluk gördüğünde hızlanarak katılmayı seçer. Bu iki beklenti çakışır.
Yerel bir akşam senaryosu bunu açıkça gösterir. Karakum anayolunda batı yönüne ilerleyen araç, sabit hızını korur. Yol boş görünmektedir. Tam bu sırada, denize paralel bir yan sokaktan çıkan başka bir araç, arkadan geleni olduğundan uzakta sanarak ani şekilde anayola girer. Fren yapılır, direksiyon hafif kırılır. Temas çoğu zaman düşük hızdadır ama kaçınılmazdır.
Karakum anayolunda bu risk her noktada aynı değildir. Yan sokak ağızlarında yoğunlaşır. Gündüz neredeyse hiç hissedilmez. Akşam saatlerinde ise düzenli olarak tekrar eder. Burada belirleyici olan yolun genişliği değil, akşam oluşan yanlış boşluk algısıdır. Bu algı, her gün aynı saatlerde yeniden ortaya çıkar.