Karaoğlanoğlu Sahil Yolunda Akşam Yaya–Araç Çakışması Yanılgısı

Karaoğlanoğlu sahil yolu, gün boyunca geçiş ağırlıklı çalışır. Yol denize paralel ilerler, araçlar ritmini korur. Akşamüstüyle birlikte sahil kullanımı artar ve yolun işlevi sessizce değişir. Risk, bu değişimin yolda bir işaret bırakmadan gerçekleşmesinde ortaya çıkar.

Riskin nedeni hız değildir. Yayanın ne zaman yola karışacağının belirsizliğidir. 18.00–20.30 arasında sahil yürüyüşleri başlar. Park edilen araçlardan inenler, kaldırımdan sahile geçenler ve kısa mesafeli karşıdan karşıya geçişler aynı hatta yoğunlaşır. Araç için hâlâ geçiş yolu olan alan, yaya için geçici kullanım alanına dönüşür.

Zaman kalıbı nettir. Gün batımına yakın saatlerde, sahil boyunca park eden araç sayısı artar. Kapılar açılır, kısa duruşlar olur. Yaya hareketi tek bir noktada değil, parça parça ortaya çıkar. Araç sürücüsü bu hareketi bir noktada bekler; oysa hareket her yerdedir.

Yerel davranış yanılgıyı güçlendirir. Karaoğlanoğlu’nu sık kullananlar, “akşam burada yavaşlanır” bilgisine sahiptir. Ancak bu bilgi net bir fren noktası üretmez. Yavaşlama beklenir ama nerede yavaşlanacağı bilinmez. Bu belirsizlik, karar süresini kısaltır.

Somut bir akşam sahnesi sık yaşanır. Sahil yolunda ilerleyen bir araç, park halindeki bir araçtan inen yayanın aniden yola yönelmesiyle karşılaşır. Fren yapılır, hız düşüktür. Temas çoğu zaman olmaz ya da düşük hızda olur. Neden nettir: yayanın tek bir noktada beklenmemesi.

Karaoğlanoğlu sahil yolunda risk, yaya yoğunluğundan değil, yayanın dağınık ve zamansız ortaya çıkmasından doğar. Yol değişmez. Akşam saatlerinde değişen, yolun paylaşıldığı kitledir.