Karşıyaka (Girne) İç Sokaklarında Düşük Yoğunluğun Hız Yanılsaması

Karşıyaka’da sahil parsellerinden birkaç sokak içeri girildiğinde, yolun sesi değişir. Deniz sesi azalır, ev aralıkları açılır, kısa virajlar ve taş duvarlar başlar. Bu iç sokaklarda riskin kaynağı hızın kendisi değil, yoğunluğun düşük görünmesiyle oluşan hız yanılgısıdır.

Bu yanılgı özellikle akşamüstü başlar. 17.30’dan sonra sahil yolu canlıyken iç sokaklar “boş” gibi algılanır. Park edilmiş araç sayısı az görünür, karşıdan gelen araç seyrektir. Bu seyrek akış, sürücünün zihninde sokak genişlemiş gibi bir rahatlık üretir. Oysa Karşıyaka’nın iç yerleşim dokusu geniş değildir. Duvarlar ve bahçe girişleri görüşü kısaltır. Bazı noktalar gün ışığı çekilirken daha da karanlık kalır.

Yerel davranış bu riski artırır. İç sokaklarda kısa mesafeler nedeniyle hız kararları “iki dakika sonra varılır” rahatlığıyla otomatikleşir. Özellikle gün batımı sonrasında, evlere dönüşlerin başladığı saatlerde, araçlar bir sokağa girip hızını kesmek yerine hızını taşır. Bu taşınan hız, asıl olarak kavşaklarda ve dar dönüşlerde görünür hale gelir.

Somut bir akşam senaryosu sık tekrar eder. İç sokakta ilerleyen araç, iki ev arası bir bahçe girişinin önünde aniden karşılaşma yaşar. Bir araç parseline dönmek için kısa bir manevra yapar, diğer araç “kimse yok” algısıyla sokağı daha hızlı geçmeye çalışır. Temas genellikle düşük hızda olur, ama şaşkınlık büyüktür. Çünkü çarpışma, görünmeyen bir hızdan değil, görünmeyen bir yoğunluktan doğmuştur.

Karşıyaka’nın iç sokaklarında risk, günün son saatlerinde sokağın boş görünmesiyle başlar ve görüşün kısa olduğu yerleşim dokusunda büyür. Akşamın sessizliği, hız değil, algıyı değiştirir.