Kayalar Sahil Yolu – Akşam Saatlerinde Far–Gölge Kontrastının Mesafeyi Gizlemes

Kayalar sahil yolunda akşam saatlerinde yol karanlığa gömülmez; aksine fazla net görünür. Uzun düzlük boyunca farlar devrededir, asfalt yüzeyi ışığı eşit biçimde geri yansıtır. Bu homojen aydınlık, mesafeyi ölçmeyi zorlaştırır. Risk, far ile gölge arasındaki kontrastın mesafeyi gizlemesinden doğar.

Sorun farların gücü değildir. Kontrastın düşük olmasıdır. Saat 18.45–20.00 arasında, ufuk çizgisi silikleşir. Yol kenarındaki kaya çıkıntıları ve seyrek bitki örtüsü gölge üretir; fakat bu gölgeler uzun düzlükte parçalanır. Öndeki araç net görünür, ancak ne kadar uzakta olduğu belirsizleşir. Sürücü hızını sabit sanır; mesafe gerçekte kısalır.

Yerel bir durum tekrar eder. Akşamüstü Kayalar yönünde ilerleyen bir araç, uzun düzlükte farların yarattığı aydınlıkta rahatlar. Öndeki aracın hızını ve konumunu doğru okuduğunu varsayar. Birkaç yüz metre sonra öndeki araç, bir girişe yaklaşırken hafifçe yavaşlar. Kontrast düşük olduğu için bu yavaşlama geç fark edilir. Fren kararı gecikir; sert yavaşlama ve şerit düzeltmeleri görülür.

Zamanlama belirleyicidir. Farların yeni yanmaya başladığı bu ara saatlerde göz hâlâ gündüz adaptasyonundadır. Aydınlık alan güvenli sanılır; gölgeler “önemsiz” kabul edilir. Oysa mesafeyi gizleyen tam da bu geçiştir. Gece ilerledikçe risk azalır; çünkü kontrast artar.

Bu davranış yeni değildir. Kayalar sahil yolu uzun yıllardır aynı açıklığa sahiptir. Değişen, farların gücü ve akşam saatlerinde uzun düzlükte verilen kararların sayısıdır. Yol aynı yol, ışık aynı ışıktır. Değişen, mesafenin nasıl okunduğudur.

Kayalar’da risk karanlık değildir.
Risk, akşam saatlerinde far–gölge kontrastının mesafeyi gizlemesidir.
Bu yanılgı sessizdir, tekrar eder ve çoğu zaman akşamüstü saatlerinde fark edilmeden gelişir.