Kayalar Sahil Yolu – Akşam Saatlerinde Karşıdan Gelen Hızın Küçümsenmesi
Kayalar sahil yolunda akşam saatleri, yolun iki yönünü de olduğundan daha sakin gösterir. Uzun düzlük, seyrek trafik ve açık ufuk çizgisi, karşıdan gelen aracın hızını zihinde küçültür. Risk, hızın kendisinden değil, karşı yön hızının yanlış ölçeklenmesinden doğar.
Sorun dikkatsizlik değildir. Hız karşılaştırmasının bozulmasıdır. Saat 18.30–20.00 arasında sürücü, kendi hızını referans alır. Karşıdan gelen aracın hızı, bu referansa göre değerlendirilir. Yol boş hissi verdiği için karşı yön “daha yavaş” sanılır. Oysa uzun düzlükte iki araç da benzer hızla ilerlemektedir.
Kayalar’da bu yanılgı özellikle giriş–çıkış noktalarında belirginleşir. Karşıdan gelen araç uzakta görünür. Mesafe, hızdan bağımsız olarak uzun algılanır. Sürücü manevra için yeterli zamanı olduğunu düşünür. Bu düşünce, karar anını öne çeker. Gerçekte ise karşı yön hızını küçümsemek, zamanı kısaltır.
Yerel bir durum sık tekrar eder. Akşam saatlerinde sahil yolunda ilerleyen bir araç, karşıdan gelen trafiği “rahat” görür. Kısa bir girişten çıkmak ya da şerit pozisyonunu düzeltmek ister. Karşıdan gelen araç beklenenden hızlı yaklaşır. Manevra sırasında mesafe hızla kapanır. Çarpışma çoğu zaman olmaz; ancak ani direksiyon düzeltmeleri ve sert frenler görülür. Bu anlar, özellikle yolun ortasında risk üretir.
Zamanlama burada kritiktir. Güneş batmış, farlar yanmıştır. Göz artık karşı yön hızını far yoğunluğuna göre okur. Uzun düzlükte farlar sabit görünür; hız hissi azalır. Bu sabitlik, karşı yön hızının olduğundan düşük sanılmasına yol açar.
Bu davranış yeni değildir. Kayalar sahil yolu yıllardır karşılıklı uzun akış üretir. Değişen, akşam saatlerinde bu akışın daha seyrek ama daha hızlı algılanmasıdır. Yol aynı yol, karşı yön aynı yöndür. Değişen, hızın zihinde nasıl tartıldığıdır.
Kayalar’da risk karşıdan gelen araç değildir.
Risk, karşıdan gelen hızın akşam saatlerinde küçümsenmesidir.
Bu yanılgı sessizdir, tekrar eder ve çoğu zaman manevra anında fark edilir.