Kayalar Sahil Yolu – Akşam Saatlerinde Uzun Süreli Sabit Hız Yanılgısı

Kayalar sahil yolunda akşam saatlerinde sürüş, fark edilmeden tek bir hızda kilitlenir. Yol açıktır, virajlar yumuşaktır, trafik seyrektir. Bu koşullar sürücüyü hızla oynamamaya iter. Risk, hızlanmak ya da yavaşlamak değil; uzun süre aynı hızda kalmanın güvenli sanılmasıdır.

Sorun hızın yüksek olması değildir. Koşullar değişirken hızın değişmemesidir. Saat 18.30–20.00 arasında, ışık azalır, görüş kontrastı düşer, giriş–çıkışlar daha geç fark edilir. Buna rağmen araç aynı hızda ilerler. Zihin, “her şey aynı” varsayımını korur. Oysa çevre sessizce değişmiştir.

Kayalar’da bu yanılgı özellikle uzun düzlüklerin ortasında belirginleşir. Sürücü, bir süredir aynı hızda sorunsuz ilerlediği için bu hızın hâlâ doğru olduğunu düşünür. Önünde beliren yavaşlama, ayrılma ya da beklenmeyen manevra bu hızın artık uyumlu olmadığı ilk andır.

Yerel bir durum tekrar eder. Akşam saatlerinde sahil yolunda ilerleyen bir araç, uzun süre sabit hızda gider. Önündeki araç bir girişe yaklaşırken hızını düşürür. Arkadaki sürücü, kendi hızını henüz ayarlamaz; çünkü zihinde “akış değişmedi” bilgisi vardır. Fren kararı gecikir. Sert yavaşlama ve şerit düzeltmeleri görülür.

Zamanlama burada belirleyicidir. Gündüz sabit hız sorun yaratmaz; gece ise hız daha bilinçli ayarlanır. Akşamüstü bu iki durumun arasında kalır. Sürücü gündüz refleksiyle hızını korur, fakat koşullar gündüz değildir. Bu ara saatler, Kayalar’da en uzun süre değişmeden kalan hızların görüldüğü zamandır.

Bu davranış yeni değildir. Kayalar sahil yolu yıllardır aynı açıklığa sahiptir. Değişen, akşam saatlerinde bu açıklık içinde verilen kararların gecikmesidir. Yol aynı yol, hız aynı hızdır. Değişen, hızın artık uygun olup olmadığının sorgulanmamasıdır.

Kayalar’da risk sabit hızla gitmek değildir.
Risk, koşullar değişirken hızın değişmemesidir.
Bu yanılgı sessizdir, tekrar eder ve çoğu zaman akşam saatlerinde fark edilmeden gelişir.