Kayalar Sahil Yolu – Akşamüstü Güneş–Görüş Yanılgısı

Kayalar sahil yolu, Girne batı hattında en uzun ve en kesintisiz sürüş hissi veren bölümlerden biridir. Yol geniştir, kıvrımlar yumuşaktır, çevrede yapı yoğunluğu düşüktür. Gün içinde bu yol sakinlik hissi üretir. Akşamüstü ise aynı sakinlik, görüş yanılgısına dönüşür.

Risk yolun dar olmasından değil, görüşün olduğundan iyi sanılmasından doğar. Saat 17.30–19.00 aralığında güneş deniz hattına doğru alçalır. Işık doğrudan sürücünün görüş hattına girmez; yol yüzeyine yayılır. Asfalt parlar, ufuk çizgisi silikleşir. Bu parlaklık, mesafeyi uzatır gibi gösterir.

Kayalar’da bu yanılgı özellikle uzun düzlüklerde belirgindir. Yolun ilerisinde bir araç ya da anayoldan ayrılan kısa bir giriş, gerçekte olduğundan daha uzakta algılanır. Sürücü hızını düşürmez; çünkü “zaten açık yol” hissi vardır. Oysa görüş netliği ile mesafe algısı aynı şey değildir.

Yerel bir durum sık tekrar eder. Akşamüstü Kayalar yönünde ilerleyen bir araç, uzun düzlükte sabit hızla gider. İleride anayoldan ayrılan bir girişten çıkan araç, güneş yansıması içinde geç fark edilir. Fren kararı geç gelir. Çarpışma çoğu zaman olmaz; ancak sert yavaşlamalar ve ani şerit düzeltmeleri görülür. Bu manevralar, arkadan gelen araçlar için risk üretir.

Zamanlama bu noktada belirleyicidir. Güneş tamamen batmadığı sürece sürücü “akşam” moduna geçmez. Farlar henüz yanmamıştır, yol gündüz gibi algılanır. Oysa bu ara saatler, Kayalar sahil yolunda en fazla geç fark edilen kararların alındığı zaman dilimidir.

Bu durum yeni değildir. 1980’lerde de Kayalar sahil yolu uzun ve açıktı. Değişen, araç hızları ve akşamüstü kullanım yoğunluğudur. Yol aynı yol, ışık aynı ışıktır. Değişen, bu ışık altında verilen kararların sayısıdır.

Kayalar’da risk güneşin batması değildir.
Risk, güneş batarken görüşün hâlâ net sanılmasıdır.
Bu yanılgı sessizdir, tekrar eder ve çoğu zaman akşamüstü saatlerinde kayda geçer.