KUZEY KIBRIS OCAK 2026 RİSK RAPORU

Çok Değişkenli Davranış ve Zemin Analizi

Ocak ayı, Kuzey Kıbrıs’ta risk üretiminin hızdan çok uyum gecikmesi ile arttığı bir dönemdir. Zemin ıslanır, gün ışığı kısalır, iş temposu artar ve sürücü alışkanlığı bu değişime birkaç hafta gecikmeli tepki verir. Bu nedenle Ocak ayındaki hasar paternleri ani hız artışından değil; değişen koşullara geç uyumdan kaynaklanır.

Bu analiz, Kuzey Kıbrıs genelinde 63 farklı noktada görev yapan temsilcilerden iletilen saha gözlemlerinin ve Ocak ayına ilişkin yerel değerlendirmelerin bütüncül olarak incelenmesiyle hazırlanmıştır.

1. Yağış: Zemin ve Drenaj Kapasitesi

Bu Ocak ayında yağış sürekliliği belirgindi. Ancak risk yalnızca ıslak asfalt değildi.

• Şehir içi su birikmeleri

• Eğimli bölgelerde kaygan yüzey

• Tarım alanlarından ana yola taşınan çamur

Özellikle Girne Boğazı alt kesimlerinde eğimle birleşen ıslak zemin, fren mesafesini uzattı. Gönyeli Çemberi çevresinde su birikmeleri ani şerit değişimlerine yol açtı. Güzelyurt tarım hattında ise çamur taşınması zemin tutuşunu azalttı.

Yağışın etkisi doğrudan hız değildir; çoğu durumda yalnızca birkaç metrelik fren mesafesi farkıdır. Ancak bu küçük fark, yoğun saatlerde tampon temasına dönüşür.

2. Işık: Erken Gün Batımı ve Kontrast Kaybı

Ocak ayında 17.00–18.00 arası risk üretiminin en yoğun saat dilimidir. Gün batımı erken gerçekleşir ve güneş alçak açıyla görüşü dağıtır.

Doğu-batı akslarında bu etki belirgindir:

• Esentepe Sahil Yolu

• Güzelyurt–Lefke Yolu

Yağmur eşlik ediyorsa ışık cam üzerinde kırılır, karşıdan gelen farlar dağılır. Risk, yüksek hız değil; öndeki yavaşlamayı birkaç saniye geç algılamaktır.

3. Yoğunluk: Yeni Yıl Sonrası Sertleşme

Ocak, resmi dairelerin ve okulların tam kapasiteye döndüğü aydır. Yoğunluk miktarı dramatik biçimde artmaz; ancak akışın sertliği artar.

Belirgin akış noktaları:

• Lefkoşa merkez

• Salamis Yolu – Eastern Mediterranean University hattı

• Lefkoşa Sanayi Bölgesi

Yoğunluk Aralık’tan farklı değildir. Ancak sürücünün sabır eşiği düşer. Dur-kalk arası boşluk daralır. Zincirleme tampon temasları bu dönemde artış gösterir.

4. Davranış: Tempo ve Karar Süresi

Ocak ayında sürücüler yeni tempo ile hareket eder. İş planları hızlanır, karar verme süresi kısalır.

Gözlenen davranış değişimleri:

• Sollama kararının daha erken verilmesi

• Boşluk toleransının azalması

• Park manevralarında sabırsızlık

Özellikle Girne merkez, Mağusa Suriçi ve Dereboyu çevresinde küçük sürtme ve park hasarlarında artış gözlemlenir.

İlçe Bazlı Ocak Profili

Girne → eğim + nem + akşam ışığı
Lefkoşa → sabah sertleşmesi + su birikmesi
Mağusa → kampüs yoğunluğu + ağır vasıta geçişi
İskele → uzun düz hat + dikkat gevşemesi
Güzelyurt → sis + tarım zemin etkisi
Lefke → rüzgâr + ıslak yüzey

Her ilçede neden farklıdır; ancak sonuç benzerdir: gecikmeli tepki.

Ocak Ayının Gerçek Profili

Ocak 2026’da risk tek bir nedene bağlı değildir.

• Yağış zemini değiştirir

• Işık algıyı bozar

• Yoğunluk boşlukları azaltır

• Davranış karar süresini kısaltır

Bu dört değişken birlikte çalıştığında küçük zaman farkları hasara dönüşür. Ocak ayı, hızdan çok uyumun test edildiği bir dönem olarak öne çıkar.