Konum: Mehmetçik Ana Cadde | Belediye – Kahvehane hattı | 17.30–19.30

Mehmetçik merkez geçişi akşam saatlerinde yoğun görünmez. Trafik şehir ölçeğinde kalabalık değildir. Yol geometrisi nettir. Şeritler okunur. Ancak 17.30 ile 19.30 arasında merkezde görünmeyen bir davranış katmanı devreye girer.

Bu katman, telefon dikkat bölünmesidir.

Akşamüstü saatleri aynı anda birkaç ritmi taşır. Tarla dönüşü vardır. Market uğraması vardır. Eve varış telaşı vardır. Gün boyu ertelenmiş mesajlar ve aramalar tam bu saatlerde kontrol edilir. Araç içindeki telefon ekranı, kısa süreli dikkat kaymasına neden olur.

Risk hız değildir. Risk bakışın yoldan kopma süresidir.

Belediye önü ile eski kahvehane hattı arasında akşam saatlerinde mikro duruşlar artar. Sola sinyal verip yavaşlayan araç, kısa süreli park manevrası yapan sürücü veya yan sokaktan çıkmaya hazırlanan bir araç, anlık reaksiyon gerektirir. Ancak telefon ekranına bir saniyelik bakış, bu reaksiyon süresini uzatır.

Somut senaryo nettir. Ana cadde üzerinde ilerleyen bir sürücü, gelen mesaj bildirimini görür. Kısa bir bakışla ekranı kontrol eder. Bu sırada önündeki araç sola sinyal verip hız düşürmüştür. Fren kararı birkaç saniye gecikir. Sonuç çoğu zaman sert fren veya tampon mesafesinin aşırı daralmasıdır.

Telefon tuzağı her zaman mesaj yazmak değildir. Bildirim görmek, navigasyona bakmak veya çağrıyı reddetmek de dikkat bölünmesi üretir. Göz yoldan bir saniye ayrıldığında, 50 kilometre hızla ilerleyen araç yaklaşık 14 metre kontrolsüz ilerler.

Mehmetçik merkezde bu mesafe, iki araç arasındaki güvenli takip aralığını aşabilir.

Akşam saatlerinde ışık kontrastı da değişir. Güneş alçalmış, sokak aydınlatması henüz tam devreye girmemiştir. Bu yarı aydınlık ortamda telefon ekranı daha parlak görünür. Parlak ekran, göz adaptasyonunu etkiler. Sürücü ekrandan tekrar yola baktığında kısa süreli odak kayması yaşar.

Bu durum özellikle belediye önü gibi mikro manevra noktalarında risk üretir. Merkez hattı düz görünür. Sürücü “tehlikeli bir kesitte değilim” düşüncesine kapılabilir. Ancak risk düz yolda da oluşur.

Telefon tuzağı tek başına büyük kazaya neden olmaz. Ancak zincirleme davranış başlatabilir. Öndeki araç ani fren yapar. Arkadaki sürücü telefonla meşguldür. Tepki gecikir. Arkadan gelen üçüncü araç zaten kısa takip mesafesindedir. Küçük temas zinciri oluşabilir.

Akşam saatlerinde yorgunluk da bu davranışı güçlendirir. Gün sonuna doğru zihinsel enerji azalır. Telefon kontrolü bir refleks halini alır. Sürücü “sadece bir an” bakacağını düşünür. Ancak merkez içi mikro hareketlilik tam o anda gerçekleşir.

Özellikle cuma akşamları bu eşik daha belirgindir. Hafta sonu planları yapılır. Mesaj trafiği artar. Araç içi dikkat bölünmesi yükselir.

Mehmetçik merkezde telefon tuzağı belirli bir noktaya bağlı değildir. Ancak en sık, belediye ile kahvehane hattı arasında gözlemlenir. Çünkü bu kesit düz ve güvenli görünür. Dikkat düşüşü en çok güvenli algılanan yerde oluşur.

Yerel sürücüler yolu tanır. Tanıdıklık rahatlık üretir. Rahatlık dikkat azalması üretir. Telefon bu boşluğu doldurur.

Bu eşik geçicidir. Saat 20.00 sonrasında merkez sakinleşir. Ancak 17.30–19.30 arasında hem mikro manevra hem dikkat bölünmesi aynı anda gerçekleşir.

Yol değişmez.
Şerit değişmez.
Ekran yanar.

Dikkat bir saniye kayar.
Mesafe hızla kapanır.