Mehmetçik Merkezde Zincirleme Fren Eşiği

Konum: Mehmetçik Ana Cadde | Belediye önü – eski kahvehane hattı | 16.45–18.15

Mehmetçik merkez geçişi ilk bakışta risk üretmez. Ana cadde düz ilerler, görüş açıktır ve şerit algısı nettir. Belediye binası önünden eski kahvehane hattına uzanan kesitte fiziksel bir daralma yoktur. Ancak bu bölümün riski yol geometrisinden değil, zamanlama farkından doğar.

Özellikle 16.45 ile 18.15 arasında merkez davranışı değişir. Tarla dönüşleri başlar. Market önünde kısa süreli duruşlar artar. Banka önü ve eczane çevresinde araçlar birkaç dakikalık park manevraları yapar. Bu duruşlar kalıcı değildir. Yol kapanmaz. Fakat akışın ritmi bozulur.

Risk zincirleme fren eşiğinde oluşur.

Ana caddeden Dipkarpaz yönüne ilerleyen araçlar genellikle dış yol temposunu merkeze taşır. Mehmetçik girişinde belirgin bir hız kırıcı psikolojik eşik yoktur. Yerleşim hissi vardır ancak cadde genişliği tempo düşürmeyi zorunlu kılmaz. Bu nedenle sürücünün zihninde akış hâlâ süreklidir.

Senaryo nettir. Belediye önünde bir araç sola sinyal verir. Park cebine yanaşacaktır ya da karşı sokaktan çıkan bir araca yol vermek ister. Hızı düşürür. Arkasındaki araç bunu fark eder ve fren yapar. Üçüncü araç ise henüz olayın başlangıcını görmemiştir. Onun görüş hattında sadece yavaşlayan ikinci araç vardır. Tepki süresi birkaç salise gecikir.

Bu gecikme büyük kazalara yol açmaz. Ancak küçük tampon temasları tam bu noktada oluşur.

Merkezdeki zincirleme fren eşiğinin nedeni hız değildir. Neden, beklenti ile gerçek arasındaki zaman farkıdır. Mehmetçik’te yaşayan sürücüler bu kesitte yavaşlamanın olağan olduğunu bilir. Ancak transit geçen araç, merkez içi davranışı öngörmez. Yerel ile geçici kullanım biçimi çakışır.

Bu eşik özellikle cuma günleri ve pazar akşamüstü daha belirgindir. Pazar günü öğleden sonra köy dışından merkeze kısa ziyaretler artar. Park süresi kısadır. Dur kalk sayısı yükselir. İlk araç durduğunda arkadaki iki araç arasındaki mesafe yeterli değilse zincirleme temas kaçınılmaz olur.

Geçmişte benzer küçük hasarların çoğu tam bu hatta kaydedilmiştir. Belediye önü ile kahvehane hattı arasındaki düz kesitte, yolun sorunsuz görünmesi sürücüyü yanıltır. Düzlük, dikkat seviyesini aşağı çeker. Fren ihtimali zihinde geriye düşer.

Akşam güneşi de bu eşikte rol oynar. Yaz aylarında 17.30 civarında güneş batıya eğildiğinde cadde üzerinde uzun gölgeler oluşur. Park eden araç ile ilerleyen araç arasındaki mesafe algısı kısmen bozulur. Gölgeler hareketi gizler. Bu da ikinci fren gecikmesini artırır.

Merkezdeki zincirleme fren eşiği bir tasarım sorunu değildir. Bu, zaman ve davranış yoğunlaşmasının oluşturduğu mikro bir risk katmanıdır. Yolun genişliği değişmez. Şeritler daralmaz. Ancak merkez içi hareketlilik arttığında, dış yol alışkanlığıyla gelen araçlar bu ritim değişimine birkaç saniye geç uyum sağlar.

Bir başka tipik durum da karşıdan gelen aracın aniden sağa kırarak park cebine yönelmesidir. Bu manevra karşı şeritte ilerleyen araçta refleksif fren oluşturur. Arkadan gelen sürücü ise karşı şeritteki manevrayı değil, sadece önündeki aracın yavaşladığını görür. Bu görünmez neden zincirleme eşiği güçlendirir.

Mehmetçik merkez geçişi bu nedenle yoğun saatlerde değil, orta yoğunlukta daha kırılgandır. Trafik çok arttığında herkes doğal olarak yavaşlar. Ancak akışın hâlâ hızlı göründüğü, fakat ani duruşların arttığı saatler risk üretir.

Belediye önü ile eski kahvehane hattı arasındaki bu düz kesit, köy merkezinin en sakin görünen bölümüdür. Tam da bu nedenle fren zamanlaması gecikmesi burada oluşur. Zincirleme temaslar büyük olaylar değildir. Fakat merkezin günlük ritmi içinde tekrar eden küçük eşiklerdir.

Bu eşik her akşam aynı saat aralığında yeniden oluşur ve sonra dağılır. Yol değişmez. Davranış değişir.