Mehmetçik Sabah Sis Cebi
Konum: Mehmetçik – Bafra bağlantı hattı | Alçak tarım kesiti | 06.30–08.00
Mehmetçik ile Bafra arasındaki bağlantı hattı, genel olarak açık ve okunabilir bir yol karakterine sahiptir. Tarım arazileri geniş bir düzlem oluşturur. Görüş çoğu gün uzun mesafelidir. Ancak sabahın erken saatlerinde, özellikle 06.30 ile 08.00 arasında, bu hattın belirli bir alçak kesiminde geçici bir sis cebi oluşur.
Bu sis yukarıdan inmez. Zeminden yükselir.
Gece boyunca soğuyan toprak ve sabahın ilk nemi, özellikle sulama yapılan alanların çevresinde düşük yoğunluklu bir sis tabakası üretir. Bu tabaka tüm hattı kaplamaz. Sadece belirli bir kesitte yoğunlaşır. Yolun birkaç yüz metrelik bölümünde görüş yumuşar, kontrast düşer ve kenar algısı zayıflar.
Risk, görüşün tamamen kaybolması değildir. Risk, sınırın silinmesidir.
Sis cebine girildiğinde asfalt hâlâ görünür. Karşıdan gelen far ışıkları seçilir. Ancak yolun nerede bittiği, banketin nerede başladığı net değildir. Tarla ile asfalt arasındaki çizgi kaybolur. Bu durum sürücünün şerit merkezini doğru konumlamasını zorlaştırır.
Somut senaryo nettir. Sabah işe giden bir araç Mehmetçik yönünden Bafra istikametine ilerler. Yol birkaç dakika önce tamamen açıktır. Ardından hafif bir sis tabakasına girer. Sürücü hızını dramatik biçimde düşürmez çünkü görüş tamamen kapanmamıştır. Ancak şerit çizgisi ile yol kenarı arasındaki fark belirsizleşir.
Aynı anda karşıdan gelen bir araç da benzer algı zayıflığı yaşar. Her iki araç da merkez çizgiye birkaç santimetre daha yaklaşır. Bu küçük kayma, karşılaşma anında alanı daraltır.
Bu eşik çoğu zaman çarpışma üretmez. Fakat ani direksiyon düzeltmeleri ve refleksif frenler bu noktada görülür.
Sabah sis cebi özellikle rüzgârsız günlerde daha belirgindir. Hafif esinti olduğunda sis hızla dağılır. Ancak hava durağan ise cep daha uzun süre kalır. Güneş yükseldikçe dağılım başlar ve 08.30 civarında tamamen kaybolur.
Kış aylarında sis yoğunluğu artar. Yazın ise sulama yapılan alanların çevresinde lokal olarak oluşur. Özellikle hasat döneminde gece sulaması sonrası sabah saatlerinde bu cep daha kalın olabilir.
Bir diğer risk unsuru da hız algısıdır. Sis içinde sürücü hızını olduğundan düşük hisseder. Kontrast düştüğünde çevresel referans azalır ve hız algısı bozulur. Bu durum fren mesafesinin yanlış hesaplanmasına neden olabilir.
Mehmetçik – Bafra hattındaki sabah sis cebi, sabit bir yol sorunu değildir. Günün büyük bölümünde hat tamamen açıktır. Ancak kısa bir zaman aralığında mikro bir görsel zayıflık oluşur. Bu zayıflık, sürücünün alışkanlıkla sürmesine rağmen küçük konum hataları yapmasına yol açar.
Yerel sürücüler bu bölgeyi tanır. Ancak bölgeyi ilk kez kullananlar için sis cebi ani bir sürpriz etkisi yaratır. Yol bir anda değişmiş gibi hissedilir. Oysa değişen asfalt değildir. Değişen havanın zemine temas biçimidir.
Özellikle sabah saatlerinde tarla bağlantılarından çıkış yapan araçlar sis içinde daha geç fark edilir. Sis, hareketi tamamen gizlemez fakat başlangıç anını yumuşatır. Bu da reaksiyon süresini birkaç saniye uzatır.
Sis cebinin bir diğer özelliği de süreksizliğidir. Araç birkaç yüz metre içinde tekrar açık havaya çıkar. Bu geçiş anında göz adaptasyonu yeniden ayarlanır. Açık alana çıkıldığında sürücü bir anlık rahatlama yaşar ve hızını artırabilir. Ancak sis cebi henüz tamamen bitmemiş olabilir.
Mehmetçik sabah sis cebi her gün oluşmaz. Ancak oluştuğunda kısa süreli bir dikkat testi üretir.
Yol değişmez. Şerit değişmez. Altyapı değişmez. Değişen, havanın zemine temas ettiği o dar kesittir.
Sis yükselir. Dağılır.
Yol sabit kalır.
Algı geçici olarak zayıflar.