Metehan Yaklaşımında 16.45 Geri Dönüş Basıncı
Yenikent’ten Metehan geçişine doğru uzanan hat, sabah saatlerinde sınır yetişme psikolojisi üretirken, akşam 16.30 sonrası farklı bir baskı dalgası taşır. Bu saat diliminde sınırdan geri dönüş akışı başlar. Yol fiziksel olarak aynıdır. Ancak akış yönü ve sürücü zihni değişmiştir.
16.45–18.30 aralığında araç yoğunluğu iki karakter taşır:
- Gün boyu çalışan ve merkeze dönmek isteyen sürücüler
- Sınırdan yeni geçmiş ve şehir içine dağılacak araçlar
Bu iki akışın temposu eşit değildir.
Risk burada başlar.
Sınırdan çıkan araçlar kısa süreli hızlanma eğilimi gösterir. Gün içi bekleme sonrası açık yolda ilerleme isteği oluşur. Aynı anda Yenikent içinde ilerleyen yerel sürücüler daha sabit ve yerleşim temposuyla hareket eder. Hız farkı mikro çarpışma eşiği üretir.
Somut bir senaryo 17.12 civarında tipiktir.
Metehan’dan çıkan bir araç hızlanarak Yenikent hattına girer. Önündeki araç yan sokak bağlantısına yaklaşırken yavaşlar. Hız farkı birkaç saniye içinde kapanır. Sert fren yapılır. Arkadaki araç zincirleme tepki verir.
Bu noktada hız limit aşımı olmayabilir. Sorun tempo uyumsuzluğudur.
Geri dönüş psikolojisi, sürücünün hız algısını etkiler. Bekleme sonrası akışa giren sürücü açık alanı fırsat olarak görür. Ancak Yenikent hattı tamamen açık bir arter değildir. Yan sokak katılımları ve şerit yığılmaları devam eder.
Yaz aylarında gün ışığının hâlâ güçlü olduğu saatlerde hız artışı daha doğal hissedilir. Kışın ise kararan saatlerde far ışıkları ve yansıma mesafe algısını karmaşıklaştırır. Özellikle ıslak asfalt üzerinde fren mesafesi uzar.
Metehan yaklaşımında bir diğer etki şerit konum alma refleksidir. Şehir içine dağılacak sürücüler son anda sağ ya da sol şeride geçmeye çalışabilir. Bu manevra geri dönüş yoğunluğunda daha keskin olur.
Bu kesitte risk büyük kazalar değildir. Ani fren zinciri ve şerit içi dalgalanmadır. Akış birkaç saniye içinde sıkışır ve tekrar açılır.
Lefkoşa batı omurgasında 16.45 geri dönüş basıncı, sabah yoğunluğundan farklı bir risk üretir. Yol değişmez. Geometri değişmez. Değişen, sürücünün zihinsel temposudur. Bekleme sonrası hızlanma ile yerleşim içi yavaşlama çakıştığında zincirleme baskı oluşabilir.