Navigasyonla Geç Şerit Değiştirme

Lokasyon: Dr. Fazıl Küçük Çevre Yolu kuzey hattı → Hamitköy iç bağlantı kesiti
Zaman: Gün boyu, özellikle 16.30–19.30

Hamitköy kuzey kolonda çevre yolundan iç yerleşime geçiş yapan sürücülerin önemli bir kısmı bölge sakini değildir. Yeni taşınanlar, ziyaretçiler veya kısa süreli yön arayan araçlar navigasyon uygulamalarına bağlı ilerler. Bu durum tek başına risk değildir. Risk, yön bilgisinin gecikmeli işlenmesinde oluşur.

Navigasyon sistemleri çoğu zaman dönüşü son 150–200 metre kala bildirir. Ancak çevre yolu karakteri sürücüde hâlâ akıcı bir tempo üretir. Bu tempoda verilen son dakika yön uyarısı, ani şerit değiştirme davranışını tetikler.

Risk burada başlar.

Kuzey kolon hattında sağ şerit çoğu zaman iç bağlantılara açılır. Sol şerit ise akış devamı için kullanılır. Navigasyon “200 metre sonra sağa dönün” uyarısı verdiğinde sürücü bulunduğu şeridi yeterli görmezse, ani karar verir. Aynaya bakış süresi kısalır. Kör nokta kontrolü yüzeysel yapılır.

Tipik bir senaryo tekrar eder:
Saat 17.40. Çevre yolunda ilerleyen araç, navigasyondan dönüş uyarısı alır. Sürücü birkaç saniye önce dönüşün bu noktada olduğunu fark eder. Sağ şeritte boşluk olduğunu düşünerek hızlı bir şekilde şerit değiştirir. Aynı anda arkasından gelen bir araç hızını korumaktadır. Fren yapılır. Şerit içinde dalgalanma oluşur. Arkadan gelen üçüncü araç ani tepki verir.

Bu temas çoğu zaman küçük olur ya da son anda atlatılır. Ancak risk zinciri oluşmuştur.

Navigasyon gecikmesi yalnızca şerit değiştirme ile sınırlı değildir. Bazı sürücüler dönüşü kaçırmamak için hız düşürür. Arkadaki araç ise bu yavaşlamayı beklemez. Özellikle kuzey kolonda akışın düzenli olduğu saatlerde, ani hız düşüşü zincirleme fren üretir.

Ayrıca navigasyon ekranına kısa süreli bakış, dikkat odağını yoldan ayırır. Bu bakış genellikle bir saniyeden kısadır. Ancak bu bir saniyede araç birkaç metre ilerler. Şerit çizgisine olan konum hassasiyeti azalır. Direksiyon mikro düzeltmeler yapar. Yan şeritteki araçla mesafe daralır.

Yoğun saatlerde sürücüler daha temkinli hareket eder. Ancak akışın orta yoğunlukta olduğu saatler en kırılgan eşiktir. Yol boş değildir. Ancak sürücü ani manevra yapabileceğini düşünür.

Hamitköy kuzey kolonda navigasyonla geç şerit değiştirme, teknoloji kaynaklı değil davranış kaynaklı bir risktir. Sistem yönü doğru gösterir. Ancak karar gecikmeli verildiğinde, uygulama ile yol geometrisi arasındaki zaman farkı büyür.

Bu hatta risk hızdan çok kararsızlıktan doğar. Sürücü dönüşü kaçırmak istemez. Ancak kaçırmama refleksi, akış içindeki diğer araçların tahminini bozar. Navigasyon yön verir. Fakat zamanlama sürücünün sorumluluğundadır.