Osman Paşa Caddesi’nde Doğu–Merkez–Kuzey Trafiğinin Şehir İçinde Çözülmesi

Osman Paşa Caddesi, Lefkoşa içinde tek bir yönü taşımaz. Doğudan gelen uzun mesafe akışı, merkez mahalle geçişleri ve kuzey yönlü hareket aynı hat üzerinde yumuşatılarak dağıtılır. Bu nedenle cadde, hızlanan bir koridor değil; farklı beklentilerin eşitlendiği bir alan gibi çalışır.

Doğudan gelen sürücüler için cadde, şehir içine girişin ilk düzenli çizgisidir. Merkezden çıkanlar için kısa geçişlerin devamıdır. Kuzeye yönelenler ise çember ve devamındaki akışa hazırlık yapar. Aynı şerit üzerinde üç ayrı niyet vardır. Bu niyetler açıkça görünmez; davranışa yansır. Kimi hızını sabit tutar, kimi erken yavaşlar, kimi de boşluk arar.

Bu çözülme zamana bağlıdır. Gün içinde akış parçalıdır; akşamüstü ise üst üste biner. Banka ve mağaza önlerindeki kısa duruşlar, yan sokak katılımları ve çembere yaklaşma beklentisi aynı anda devreye girer. Cadde, bu yükü tek noktada değil boyuna yayarak emer. Risk de tam burada oluşur: tek bir karar anı yoktur, ardışık küçük kararlar vardır.

Yerel bir sahne sık görülür: Doğudan gelen bir araç hızını sabit tutar. Merkezden çıkan bir araç kısa bir boşlukla şeride yerleşir. Kuzeye yönelen başka bir araç çembere odaklanmıştır. Üçü de makul davranır; ancak aynı anda. Mesafeler kısalır, frenler geç alınır. Temaslar düşük hızda ama tekrar eder.

Bu bölümde riskin kaynağı yön sayısı değildir. Çözülmenin kademeli olmasıdır. Osman Paşa Caddesi, trafiği bir anda dağıtmaz; şehir içine azar azar bırakır. Bu kademeli çözülme, caddeyi sakin gösterir. Sakinlik, dikkat düşürür. Düşen dikkat de küçük ama sürekli hasarları üretir.