Pınarbaşı İniş Virajında Fren Gecikmesi

Konum: Pınarbaşı cami yolu sonrası Boğaz yönü iniş hattı

Zaman: 19.00–21.30 akşam dönüş saatleri

Pınarbaşı köy merkezinden Boğaz yönüne doğru dönüldüğünde yol karakteri fark edilmeden değişir. Köy içindeki daha yatay ve kontrollü ritim, birkaç yüz metre içinde yerini eğimli ve ardışık virajlı bir hatta bırakır. Çıkışta hissedilmeyen eğim, dönüşte daha belirgin hale gelir.

Risk burada virajın keskinliğinden değil, eğimle birleşen algı gecikmesinden doğar.

Akşam 19.00’dan sonra köy içindeki sosyal hareket artar. Köy meyhaneleri, piknik alanı dönüşleri ve hafta sonu ziyaretleriyle birlikte aşağı yönlü akış yoğunlaşır. Işıklandırma sınırlıdır. Yol kenarında bariyer bulunmaz. Sağ ve sol açık arazi ya da ağaç kümeleriyle çevrilidir.

Tipik bir senaryo 20.15 civarında oluşur.

Pınarbaşı içinden çıkan bir araç, köy içi hız refleksiyle ilerler. İlk iniş bölümünde hız artışı fark edilmez. Sürücü gaz vermese bile araç ivme kazanır. İlk viraj yumuşak geçilir. Sorun hissedilmez. İkinci viraj yaklaşırken mesafe hesabı düz zemin alışkanlığıyla yapılır.

Fren kararı yarım saniye gecikir.

Çünkü sürücü hızın arttığını değil, yolun “aynı kaldığını” düşünür. Oysa eğimde mesafe lineer değildir. Araç beklenenden daha hızlı viraja yaklaşır. Fren pedalına basıldığında kontrol sağlanır; ancak karşıdan gelen araçla aradaki boşluk psikolojik olarak daralır.

Bu kesitte yer yer okaliptüs ağaçlarının bulunduğu bölümler vardır. Olası bir kayma durumunda kaçış alanı sınırlıdır. Yol fiziksel olarak dar değildir; fakat tek şeritli karşılaşma yapısı manevra payını azaltır.

Viraj hissi inişte daha yoğun algılanır çünkü fren ve direksiyon aynı anda devrededir. Çıkışta sorun yaratmayan açı, inişte dikkat gerektirir. Bu durum “yolu bilme” hissiyle çelişir. Tanıdık yol, beklenenden farklı tepki üretir.

Akşam saatlerinde zemin kontrastı azalır. Yol yüzeyi ile kenar çizgisi arasındaki fark net değildir. Hafif rüzgar sonrası taşınan ince toz tabakası, fren sırasında tutunma farkı yaratabilir. Bu fark gözle görülmez; pedalda hissedilir.

Risk yüksek hız değildir.

Risk hızın fark edilmemesidir.

Pınarbaşı iniş hattında tehlike ani değil, kademelidir. Araç her virajda küçük bir ivme kazanır. Sürücü bunu geç algılar. Frenleme noktası olması gerekenden bir araç boyu ileri kayar.

Bu kesit dramatik bir yol değildir. Ancak iniş, akşam saati ve tek şeritli karşılaşma aynı anda devreye girdiğinde karar eşiği daralır. Pınarbaşı iniş virajında risk, yolu bilmeyenden çok yolu bildiğini düşünen sürücü için oluşur.