Sabah İşe Gidiş Tempo Devam Yanılması
Lokasyon: Hamitköy güney iç aksı → çevre yolu bağlantı hattı
Zaman: 07.15–08.45
Hamitköy’ün güney kesiminde sabah saatleri kuzeye göre daha akıcı görünür. Okul yoğunluğu belirgin değildir. Ancak işe gidiş temposu nettir. İç sokaklardan çıkan araçlar kısa sürede çevre yoluna ulaşmak ister. Risk burada başlar.
Sabah saatlerinde sürücünün zihinsel modu farklıdır. Gecikmeme refleksi devrededir. Yol boş görünüyorsa tempo korunur. İç yerleşim sokakları dar olmasına rağmen sürücüler hızlarını çevre yolu temposuna yaklaştırır.
Sorun hız limitinin aşılması değildir. Sorun hızın bağlama göre ayarlanmamasıdır.
Güney aksında bazı sokaklar ilk bakışta açık ve düz görünür. Sabah saatlerinde park yoğunluğu henüz artmamıştır. Bu durum sürücüye serbest akış hissi verir. Ancak tali sokak çıkışları ve ani katılımlar bu hissi kırar.
Tipik bir senaryo tekrar eder:
Saat 08.05. Bir araç güney iç sokakta ilerler. Çevre yoluna bağlanmak üzeredir. Önündeki araç sağa dönüş hazırlığı için hafif yavaşlar. Arkadaki sürücü bu yavaşlamayı geç okur. Çünkü kendi zihninde hâlâ “akış devam ediyor” varsayımı vardır. Fren kararı bir saniye gecikir. Ani fren yapılır. Arkadaki üçüncü araç zincire dahil olur.
Bu zincir genellikle küçük tampon temaslarıyla sonuçlanır ya da son anda kurtarılır. Ancak davranış paterni aynıdır: tempo düşmesi geç fark edilir.
Sabah ışığı da bu riski etkiler. 07.30 sonrası güneş alçak açıyla sokaklara girer. Bazı kesitlerde doğrudan karşıdan gelir. Görüş kaybolmaz. Ancak kontrast azalır. Hareketli küçük değişimler daha geç algılanır.
Güney kolonda ayrıca iç sokaklardan çevre yoluna katılım noktaları kısa mesafelidir. Sürücü iç sokaktan çıktığında hızını düşürmek yerine artırma eğilimindedir. Çünkü ana akışa uyum sağlamak ister. Bu hızlanma refleksi, önündeki aracın yavaşlamasıyla çakıştığında risk oluşur.
Yoğun saatlerde herkes yavaş ilerlediğinde bu risk azalır. Ancak sabahın ilk yoğunluk artışında, yani 07.15–08.45 aralığında, akış henüz tam sıkışmamıştır. İşte en kırılgan eşik budur.
Hamitköy güney kolonda sabah işe gidiş tempo devam yanılması, fiziksel altyapıdan değil zihinsel hız kalıntısından doğar. Sürücü iç yerleşimde olsa bile zihinsel olarak dış yol temposundadır.
Tempo doğru anda düşmediğinde, küçük mesafe hataları zincirleme fren üretir. Güney aksın sabah karakteri budur: yol yerleşimdir, zihin hâlâ geçiştedir.