Sadrazamköy – Dönüş Yolunda Yorgunluk Kaynaklı Dikkat Düşüşü

Sadrazamköy’e, özellikle Koruçam Burnu yönüne yapılan sürüşlerde risk çoğu zaman gidiş yönünde değil, dönüş yolunda artar. Varış noktası görülmüş, manzara izlenmiş, araç park edilmiş ve kısa bir yürüyüş yapılmıştır. Sürücü zihinsel olarak “etkinliği tamamlamış” hisseder.

Risk burada başlar.

Dönüş yolunda hedef artık eve ulaşmaktır. Bu psikolojik değişim dikkat seviyesini etkileyebilir. Yol geometrisi değişmemiştir. Aynı viraj zinciri, aynı açık sırt hattı, aynı bariyersiz kenar devam eder. Ancak sürücünün zihinsel modu farklıdır.

Sadrazamköy hattında dönüş genellikle gün batımı sonrası veya akşam saatlerinde gerçekleşir. Işık azalır. Yorgunluk hafif de olsa başlar. Açık arazi karanlıklaşır. Virajların algılanma süresi uzayabilir.

Örneğin Girne yönüne dönen bir araç düşünelim. Saat 21.00 civarı. Gün batımı izlenmiş. Araç tekrar açık sırt hattına girmiştir. İlk birkaç viraj dikkatli dönülür. Ardından sürücü ev yoluna odaklanır. Ritim sabitlenir. Direksiyon hamleleri otomatikleşir.

Otomatikleşme risk üretir.

Viraj girişinde hız bir miktar yüksek kalabilir. Fren anı milisaniye gecikebilir. Bu gecikme tek başına kritik değildir. Ancak ardışık yapı içinde birikimli etki yaratır.

Güzelyurt yönüne dönen sürücülerde ise yolun kırsal karakteri daha erken başlar. Dönüşte trafik genellikle daha azdır. Bu da hızın bilinçsizce artmasına neden olabilir. “Yol boş” algısı dikkat seviyesini düşürebilir.

Sadrazamköy hattında dönüş yolunda özellikle viraj çıkışlarında hayvan geçişi ihtimali devam eder. Ancak sürücü zihinsel olarak yolun bittiğini varsayabilir. Bu varsayım algı süresini uzatır.

Bir yaz akşamı senaryosu düşünelim. Koruçam Burnu’ndan dönen bir araç açık sırt hattında hafif inişli bir virajda hızını fazla düşürmez. Viraj çıkışında karşıdan gelen araç belirir. Fren yapılır. Araç kontrol altındadır. Ancak mesafe hesaplaması gidişe göre daha zor gerçekleşir.

Bu hatta risk fiziksel değil, zihinseldir.

Sadrazamköy yolunda dönüş, sürücünün dikkat seviyesini yeniden ayarlamasını gerektirir. Oysa çoğu sürücü bu ayarlamayı bilinçli olarak yapmaz.

Yol aynı kalır. Sürücü değişir. Dikkat düşüşü, açık sırt hattında en çok dönüş yolunda hissedilir.