Sadrazamköy – Gece Aydınlatma Zayıflığında Derinlik Algısı Kaybı

Sadrazamköy’e, özellikle Koruçam Burnu yönüne uzanan açık sırt hattında gece sürüşü gündüzden tamamen farklı bir karakter taşır. Bu hatta yerleşik aydınlatma yok denecek kadar azdır. Yol, far ışığının izin verdiği mesafe kadar vardır.

Risk burada başlar.

Gece sürüşünde sürücünün algısı iki şeye dayanır: far huzmesi ve yol kenar referansları. Sadrazamköy hattında yol kenarında bariyer, sürekli reflektör veya yoğun yapılaşma bulunmaz. Açık arazi ve karanlık fon, derinlik hissini zayıflatır.

Derinlik algısı kaybı, mesafenin olduğundan kısa veya uzun tahmin edilmesine yol açar.

Örneğin Girne yönünden gelen bir araç düşünelim. Son 20 kilometrede açık sırt hattına girilmiş. Gece saat 21.30 civarı. Hava açık fakat karanlık yoğun. Viraj girişinde far huzmesi asfaltın belirli bir bölümünü aydınlatır, ancak virajın devamı karanlıkta kalır. Sürücü virajın çapını far ışığına göre tahmin eder.

Bu tahmin çoğu zaman doğrudur. Ancak bazı virajlar beklenenden biraz daha dar olabilir. Virajın gerçek açısı, far huzmesinin gösterdiğinden daha keskin olabilir. Direksiyon hamlesi bir an gecikebilir.

Açık sırt hattında karşıdan gelen araç yoksa sürücü yolu tamamen kendi far perspektifinden algılar. Bu durum hızın normalleşmesine neden olabilir. Çünkü karanlık ortamda referans noktası azdır. Hız hissi düşer.

Güzelyurt yönünden gelen sürücülerde de benzer bir durum yaşanır. Yol baştan itibaren kırsaldır. Ancak gece saatlerinde açık arazi ile gökyüzü arasındaki kontrast azaldığında yol sınırları silikleşir. Özellikle asfalt ile banket arasındaki çizgi net seçilemeyebilir.

Sadrazamköy hattında bazı bölümlerde yol kenarı ani şekilde aşağı eğilebilir. Bariyer olmayan bu kesitlerde şerit içi milimetrik sapma daha kritik hale gelir.

Bir gece senaryosu düşünelim. Koruçam Burnu’ndan dönüş yapan bir araç hafif inişli bir viraja giriyor. Far huzmesi yolun devamını tam göstermiyor. Sürücü virajın açık olduğunu varsayarak hızını fazla düşürmüyor. Viraj çıkışında yolun daha dar bir kesite bağlandığı fark ediliyor. Ani direksiyon düzeltmesi yapılıyor.

Bu durum çoğu zaman kazaya dönüşmez. Ancak şerit içi taşma ve ani fren refleksi zincirleme risk üretir.

Sadrazamköy hattında gece sürüşünde temel risk hız değil, referans eksikliğidir.

Aydınlatma zayıf olduğunda göz, mesafeyi ve viraj açısını tahmin ederek sürüş yapar. Tahmin ile gerçek arasındaki küçük farklar ardışık viraj yapısında büyüyebilir.

Bu hatta karanlık, yolun geometrisini değiştirmez. Ancak sürücünün onu algılama biçimini değiştirir.