Sadrazamköy – Uç Nokta Psikolojisi ve Hız Artışı Eğilimi
Sadrazamköy, Kuzey Kıbrıs’ın batı uç yerleşimlerinden biridir. Koruçam Burnu yönüne ilerlerken sürücü zihinsel olarak “adanın sonuna” yaklaştığını hisseder. Bu coğrafi sonlanma duygusu, yol davranışını etkileyebilir.
Risk burada oluşur.
Uzun ve virajlı bir hattın ardından sürücü hedefe yaklaştığını düşündüğünde bilinçsiz bir rahatlama yaşar. Yolun büyük bölümü dikkat gerektirmiştir. Son kilometrelerde zihinsel yük azalmaya başlar. Bu azalma bazen hız artışı şeklinde ortaya çıkar.
Sadrazamköy hattında açık sırt boyunca uzanan bazı kesitler hedefe yaklaşıldığı hissini güçlendirir. Deniz hattı daha geniş görünür. Yerleşim yoğunluğu azalır. Trafik genellikle düşüktür. Bu faktörler hızın güvenli olduğu algısını üretir.
Örneğin Girne yönünden gelen bir araç düşünelim. Yaklaşık 40 dakikalık bir sürüş sonrası son 5 kilometreye girilmiştir. Sürücü varış noktasına yaklaştığını hisseder. Yol nispeten daha açık görünür. Hız birkaç kilometre artar. Ancak bu bölümde hâlâ viraj zinciri devam etmektedir.
Hız artışı küçük bile olsa fren mesafesini değiştirir.
Güzelyurt yönünden gelen sürücülerde de benzer bir davranış gözlenebilir. Yol baştan itibaren kırsaldır. Ancak hedefe yaklaşıldığında “artık geldik” psikolojisi oluşur. Özellikle dönüş yolunda, yerleşimden uzaklaşıldığı hissi ile hız artışı görülebilir.
Sadrazamköy hattında bariyersiz kenar ve açık arazi yapısı vardır. Trafik yoğunluğu düşük olduğu için sürücü karşılaşma ihtimalini az varsayabilir. Bu varsayım, viraj içinde hız düşürme refleksini zayıflatabilir.
Bir akşam senaryosu düşünelim. Koruçam Burnu’ndan dönüş yapan bir araç, açık sırt hattında hedefin geride kaldığını düşünerek hızını artırır. Viraj çıkışında karşıdan gelen araç beklenenden daha erken görünür. Fren yapılır. Mesafe hesaplaması zorlaşır.
Bu hatta risk yüksek hızdan çok, hedefe yaklaşma psikolojisidir.
Uç nokta hissi sürücünün dikkat seviyesini düşürebilir. Oysa yol geometrisi değişmemiştir. Ardışık viraj yapısı son kilometrelerde de devam eder.
Sadrazamköy açık sırt hattında varış duygusu erken gelir. Yol ise bitmeden bitmiş gibi hissedilir. Bu algı farkı hız eğilimini tetikleyebilir.