Sadrazamköy – Gün Batımı Saatinde Işık Kırılması ve Görüş Daralması

Sadrazamköy’e, özellikle Koruçam Burnu yönüne ilerleyen açık sırt hattında gün batımı saatleri yolun karakterini belirgin biçimde değiştirir. Aynı viraj, aynı asfalt, aynı genişlik; fakat farklı bir ışık açısı.

Risk burada oluşur.

Gün batımında güneş batı ufkuna doğru alçalır. Sadrazamköy hattı ise yer yer doğu batı ekseninde uzanır. Bu durum, güneş ışığının doğrudan sürücünün görüş hattına girmesine neden olur. Işık yatay açıyla geldiğinde yol yüzeyindeki kontrast azalır. Asfalt ile şerit çizgisi arasındaki fark silikleşir.

Açık sırt bölümlerinde arka plan deniz ve açık arazi olduğu için ışık dağılımı homojen değildir. Bazı viraj çıkışlarında güneş tam karşıdan gelir. Sürücü birkaç saniyelik bir parlama yaşar. Bu parlama tam körlük değildir; ancak derinlik algısını zayıflatır.

Derinlik algısının zayıflaması mesafe tahminini etkiler.

Örneğin Girne yönünden gelen bir araç düşünelim. Gün batımı için Koruçam Burnu’na ilerliyor. Yolun son 20 kilometresinde açık sırt hattı başlıyor. Güneş ufka yakın. Bir viraj çıkışında karşıdan gelen aracın silueti güneş ışığı içinde kayboluyor. Araç aslında var; fakat kontrast düşük olduğu için geç fark ediliyor.

Bu fark çoğu zaman saniyelerle ölçülür. Ancak kırsal hatta saniye mesafe demektir.

Güzelyurt yönünden gelen sürücülerde de benzer bir durum yaşanır. Yol dar ve kırsal olduğu için temkin seviyesi yüksek olabilir. Fakat gün batımında virajın iç kısmı gölgede, çıkışı ise yoğun ışık altında kalabilir. Bu ışık geçişi gözün adaptasyon süresini etkiler.

Işık kırılması yalnızca karşıdan gelen aracı değil, yol yüzeyini de etkiler. Küçük yüzey farklılıkları, asfalt renk değişimleri veya yol kenarındaki taşlık alan net seçilemeyebilir. Bu da sürücünün şerit içi konumunu milimetrik olarak değiştirir.

Sadrazamköy hattında bariyersiz kenar bulunan bölümler vardır. Işık kırılması sırasında sürücünün bilinçsizce sağa ya da sola yaklaşması risk üretir.

Bir yaz akşamı senaryosu düşünelim. İki araç gün batımını izlemek için ilerliyor. Öndeki araç manzaraya odaklanarak hızını düşürüyor. Arkadaki araç ise güneşin parlaması nedeniyle mesafeyi doğru okuyamıyor. Fren mesafesi hesaplaması birkaç metre şaşabiliyor.

Bu hatta ışık kırılması geçicidir; fakat etkisi belirgindir.

Sadrazamköy yolunun fiziksel yapısı değişmez. Ancak gün batımı saatinde yolun algılanma biçimi değişir. Açık sırt hattı manzara avantajı sunar; fakat yatay ışık açısı görüş daralması üretir.

Bu güzergâhta risk ani bir kazadan çok, küçük algı gecikmelerinin birleşimidir.

Gün batımı burada estetik bir an üretir. Aynı anda, sürüş algısını sessizce zorlar.