Sadrazamköy – İlk Yağmurda Kırsal Asfalt Yüzey Kayganlığı

Sadrazamköy’e, özellikle Koruçam Burnu yönüne uzanan açık sırt hattında yol yüzeyi yılın büyük bölümünde kuru ve serttir. Yaz boyunca güneş altında ısınan asfalt, toz, ince kum ve lastik artıkları biriktirir. Bu birikim normal şartlarda fark edilmez. Ancak ilk yağmurla birlikte yüzey karakteri değişir.

Risk tam bu geçiş anında oluşur.

Kırsal yollarda şehir içindeki gibi yoğun temizlik veya sürekli trafik akışı yoktur. Bu nedenle asfalt üzerinde ince bir tabaka zamanla birikir. İlk sonbahar yağmuru düştüğünde su, bu tabakayı çözerek yüzeyde kaygan bir film oluşturur. Bu durum birkaç saat ile birkaç gün arasında sürebilir.

Sadrazamköy hattında virajlar ardışık yapıdadır. İlk yağmur genellikle sürücünün zihinsel hazırlığından önce gelir. Hava bulutludur fakat zemin hâlâ yaz alışkanlığını hatırlatır. Sürücü hızını ciddi biçimde düşürmez.

Örneğin Girne yönünden gelen bir araç düşünelim. Yolun ilk bölümü konforlu geçmiştir. Açık sırt hattına girildiğinde hafif bir yağmur başlar. Asfalt parlak görünür fakat su birikintisi yoktur. Sürücü zemini normal kabul eder. Bir viraj içinde küçük bir direksiyon düzeltmesi yapılır. Araç çizgiyi hafif dışa doğru zorlar. Bu hareket kuru zeminde sorun yaratmazdı. Ancak kaygan film tabakası nedeniyle tutunma değeri düşmüştür.

Araç savrulmaz; fakat sürücü beklediğinden daha geniş bir çizgi hisseder.

Güzelyurt yönünden gelen sürücülerde ise farklı bir durum görülür. Yol baştan itibaren kırsal ve dar olduğu için temkin vardır. Ancak uzun süreli dikkat sonrasında yağmurla birlikte oluşan yüzey değişimi hafife alınabilir. Özellikle hafif yokuşlu virajlarda fren ile direksiyon birlikte kullanıldığında ağırlık transferi ön aksa yüklenir ve arka taraf hafifleyebilir.

Sadrazamköy hattında bariyersiz kenar bulunan kesitler vardır. Bu nedenle küçük bir şerit içi genişleme psikolojik baskı üretir.

İlk yağmur genellikle akşam saatlerine denk geldiğinde risk artar. Işık azalır, asfalt daha koyu görünür, yüzey parlama yapar. Kayganlık görsel olarak net seçilemez. Sürücü zemini ıslak olarak görür; fakat tutunma değerindeki düşüşü tam tahmin edemez.

Bir sonbahar akşamı senaryosu düşünelim. Koruçam Burnu’na doğru ilerleyen iki araç var. Öndeki araç hafif yavaşlıyor. Arkadaki araç viraj ritmine güvenerek hızını koruyor. Fren anında ABS devreye giriyor. Araç kontrol altında kalıyor; ancak durma mesafesi beklenenden uzun oluyor.

Sadrazamköy hattında ilk yağmur ani kazalar üretmekten çok, küçük kontrol kayıpları üretir. Bu küçük sapmalar, ardışık viraj yapısıyla birleştiğinde zincirleme risk oluşturabilir.

Bu güzergâhta asfalt kalitesi genellikle düzgündür. Ancak mevsim geçişleri yüzey davranışını değiştirir. İlk yağmur, yaz alışkanlığı ile sürüş disiplini arasındaki farkı görünür kılar.

Açık sırt hattında risk çoğu zaman yolun kendisinden değil, yüzey değişimini geç fark etmekten kaynaklanır.