Konum: Salamis ören yeri ana giriş hattı | Gazimağusa – Yeniboğaziçi bağlantı yolu
Zaman: 17.00–18.30
Salamis hattında risk sabit değildir. Gün içinde yer değiştirir. Sabah saatlerinde giriş ağırlıklıdır. Öğlen durağandır. Ancak 17.00 sonrası farklı bir ritim başlar. Bu saat aralığında ziyaret tamamlanır, araçlar aynı anda hareketlenir ve çıkış yönünde yoğunlaşma oluşur.
Risk burada başlar.
17.00–18.30 arası tek bir olayın değil, eş zamanlı kararların saatidir. Ören yeri otoparkında park etmiş araçlar neredeyse aynı zaman diliminde çıkış hazırlığı yapar. Ziyaret süresi ortalama 90–120 dakikadır. Bu nedenle 15.30–16.00 arasında giriş yapan araçlar, 17.00 civarında birlikte çıkma eğilimi gösterir.
Bu davranış kümelenmesi zincirleme etki üretir.
Ana çıkış hattı fiziksel olarak yeterlidir. Yol dar değildir. Görüş açıktır. Ancak sorun fiziksel kapasite değil, zamanlama yoğunluğudur. Aynı anda birkaç araç sola dönerek Gazimağusa yönüne katılmak isterken, sahil yönüne devam eden transit araçlar akışı sürdürmek ister.
Transit sürücü için bu hat süreklidir.
Çıkış yapan sürücü için bu hat kesintilidir.
Bu iki beklenti 17.00 sonrası çakışır.
Somut senaryo nettir. Saat 17.20. Otoparktan çıkan bir araç ana yola yaklaşır. Sürücü, iki araç geçtikten sonra katılabileceğini düşünür. Ancak arkadan gelen üçüncü araç beklenenden hızlıdır. Aynı anda arkada ikinci bir araç daha çıkış pozisyonu almıştır. İlk araç tereddütle yola çıkar, arkadaki transit araç fren yapar. Arkadaki üçüncü araç da frene basar.
Zincirleme fren eşiği birkaç saniyede oluşur.
Bu saat aralığında sürücüler yorgundur. Gün batımı yaklaşır. Işık kontrastı düşmeye başlar. Özellikle batı yönüne doğru ilerleyen araçlar, düşük açıdaki güneş nedeniyle mesafe algısını birkaç saniye geç kurabilir.
17.45 sonrası ikinci bir davranış paterni belirir: park içi geri manevralar. Çıkışa hazırlanan araçlar park ceplerinden geri çıkar. Yaya hareketi artar. Fotoğraf çekimi için duran ziyaretçiler araç aralarında bekler. Bu durum çıkış hattında mikro duraksamalar üretir.
Yol akışkan görünür, ancak karar süreleri uzar.
18.00 sonrası Salamis hattı sahil dönüşüyle birleşir. Denizden dönen araçlar ana yola katılır. Böylece ören yeri çıkışı ile sahil dönüşü aynı dakikalarda üst üste biner. Bu üst üste binme yoğunluk değil, davranış çeşitliliği üretir.
Bir araç hızlanmak ister.
Bir araç yavaşlayarak katılmak ister.
Bir araç yön arar.
Saat ilerledikçe ışık düşer. Fren lambası algısı birkaç saniye geç fark edilebilir. Bu gecikme küçük temasların temelini oluşturur.
Bu eşik sabah oluşmaz. Çünkü sabah giriş dağınıktır. Öğlen oluşmaz. Çünkü çıkışlar zamana yayılır. Ancak 17.00–18.30 arası Salamis hattında doğal bir kapanış penceresi vardır.
Risk zeminde değil, saattedir.
Salamis Antik Kent giriş hattı fiziksel olarak sorunsuz görünür. Ancak belirli bir zaman aralığında davranış yoğunlaşması oluşur. Aynı anda verilen kararlar mesafeyi daraltır.
Saat sabittir.
Kararlar çakışır.
Mesafe aniden kapanır.
Eşik tam bu zaman katmanında oluşur.