Şerit İçi Mikro Dalgalanma Yanılması

Lokasyon: Dr. Fazıl Küçük Çevre Yolu kuzey hattı, Hamitköy girişinden sonraki ilk 400 metre
Zaman: 17.00–20.00

Hamitköy kuzey kolonda akış çoğu zaman düzenli görünür. Şeritler nettir. Yol geniştir. Ancak akşam saatlerinde akış içinde küçük, ritmik hız değişimleri oluşur. Bu değişimler ani fren değildir. Ani duruş da değildir. Mikro dalgalanmadır.

Risk burada başlar.

Bir araç park cebinden çıkış hazırlığı yapar. Bir diğeri tali sokaktan yaklaşır. Öndeki araç hafifçe gaz keser. Arkadaki sürücü bu kesintiyi tam duruş olarak okumaz. Hız farkı küçük görünür. Ancak üçüncü araç bu mikro değişimi daha geç algılar.

Şerit içinde küçük bir hız farkı oluşur.

Tipik bir senaryo tekrar eder:
Saat 18.25. Kuzey aksında üç araç ardışık ilerler. En öndeki araç sağa dönüş ihtimaline karşı hafif yavaşlar. İkinci araç bu yavaşlamaya uyum sağlar. Üçüncü araç ise akışın devam ettiğini varsayar. Fren kararı bir saniye geç gelir. Sert fren yapılır. Zincir dalga şeklinde geriye yayılır.

Bu temas her zaman çarpışma üretmez. Ancak şerit içi salınım oluşur. Araçlar çizgi içinde sağa sola mikro düzeltmeler yapar. Bu düzeltmeler yan şeritteki araçla mesafeyi daraltır.

Hamitköy kuzey kolonda bu dalgalanma özellikle orta yoğunlukta belirgindir. Yol tamamen boş değildir. Ancak sürücüler kesintisiz akış hissine sahiptir. Bu his, küçük hız değişimlerinin hafife alınmasına neden olur.

Ayrıca akşam saatlerinde ışık kontrastı düşer. Araçların stop lambaları görünürdür. Fakat hafif gaz kesmeler stop lambasını yakmayabilir. Arkadaki sürücü hız düşüşünü görsel olarak değil, mesafe daralmasından anlar. Bu farkındalık gecikmelidir.

Şerit içi mikro dalgalanma yanılması, büyük bir manevradan değil küçük bir tempo değişiminden doğar. Sürücü önündeki aracın “tam” yavaşlamadığını düşünür. Oysa birkaç kilometrelik hız farkı zincirleme fren üretmeye yeterlidir.

Bu hatta risk hız limitinin aşılması değildir. Hız limit içinde kalınır. Ancak hızın sabit kalmadığı gerçeği göz ardı edilir. Akışın stabil olduğu varsayılır. Oysa stabil görünen akış, küçük davranış kırılmaları içerir.

Hamitköy kuzey kolonda şerit içi mikro dalgalanma, kolonun son davranış katmanıdır. Büyük hata yoktur. Küçük zamanlama farkı vardır. Bu fark, arkaya doğru yayılan bir fren zincirine dönüşür.

Sorun hız değil, ritimdir. Ritim doğru okunmadığında, risk görünmez şekilde büyür.