Sessiz Yaya Hareketi

Hamitköy’de 20.30 sonrası Dr. Fazıl Küçük Caddesi üzerinde belirginleşen risklerden biri sessiz yaya hareketidir. Trafik yoğunluğu azalır. Yol daha açık görünür. Ancak yaya varlığı tamamen ortadan kalkmaz.

Risk görünmeyen değil, duyulmayan hareketten doğar.

Gece saatlerinde araç içi ortam daha izole hale gelir. Camlar kapalıdır. Motor ve yol sesi sabittir. Sürücü çevresel ipuçlarını gündüze göre daha az algılar. Yaya adımı ya da kaldırım hareketi çoğu zaman işitsel sinyal üretmez.

Somut bir gece senaryosu bu durumu açık gösterir. Saat 21.55. Cadde üzerinde araç aralıkları geniştir. Bir apartman girişinden çıkan yaya kaldırım boyunca ilerler ve geçide yönelir. Yol sakin göründüğü için sürücü hızını korur. Yaya ani bir hareket yapmaz; ancak kararlı şekilde adım atar. Düşük ışıkta siluet birkaç metre geç fark edilir. Fren yapılır. Arkadaki araç hızın korunacağını varsaydığı için sert tepki verir.

Sessiz yaya riski özellikle 21.00–22.30 arasında belirgindir. Bu saatlerde kısa mesafe yürüyüşleri devam eder. Market dönüşleri ve komşu ziyaretleri görülür. Ancak sürücü zihni geçitlerin daha az aktif olduğunu varsayar.

Park sırası da bu riski artırır. Park halindeki araçların arasından çıkan yaya son anda belirginleşir. Gündüz saatlerinde kıyafet rengi ve hareket net seçilirken, gece siluet ve gölge ayrımı zorlaşır.

Hafta sonu geceleri 22.00 sonrası farklı bir katman oluşur. Sosyal ziyaret dönüşleri sırasında yayalar çift yönlü hareket edebilir. Yol boş göründüğü için sürücü yaya olasılığını düşük değerlendirir.

Bu risk hızdan bağımsızdır. Çoğu zaman hız düşük ya da orta seviyededir. Ancak algı gecikmesi sabittir. Yaya hareketi sessiz olduğu için sürücü yalnızca görsel sinyale dayanır. Görsel sinyal geç oluştuğunda reaksiyon süresi daralır.

Riskin özü şudur:
Yol sakin görünür.
Ancak hareket tamamen bitmez.

Gece sürüşünde yaya sesi duyulmaz.
Yaya varlığı yalnızca siluetle anlaşılır.

Hamitköy’de bu aks üzerinde sessiz yaya hareketi büyük çarpışmalardan çok ani fren zincirleri üretir. Ancak bu zincirler hattın gece profilini belirler.

Ve kırılma, çoğu zaman park sırasının arasından çıkan bir gölgeyle başlar.