Tali Yol Geniş Açı Dönüş Çatışması

Lokasyon: Hamitköy kuzey iç sokakları → Dr. Fazıl Küçük Çevre Yolu bağlantı noktaları
Zaman: 17.00–20.00

Hamitköy kuzey kolonda bazı tali yol çıkışları dar değildir. Aksine, geniş ağızlıdır. Bu fiziksel genişlik sürücüye konfor hissi verir. Dönüşün rahat yapılabileceği düşünülür. Ancak risk tam bu rahatlık algısında oluşur.

Dar ağızlı bir sokaktan çıkan araç, doğal olarak yavaş ve kontrollü döner. Geniş ağızlı bir bağlantıda ise sürücü dönüşü daha akıcı planlar. Direksiyon kırma açısı büyür. Araç dönüş sırasında karşı şeride daha fazla taşar. Bu taşma çoğu zaman bilinçli değildir.

Sorun hız değil, dönüş geometrisidir.

Kuzey kolonda çevre yoluna bağlanan bazı iç sokaklar, dönüşü tek hamlede yapmaya elverişlidir. Sürücü, manevrayı tek seferde tamamlamak ister. Ancak karşıdan gelen aracın çizgisi ile kendi dönüş çizgisi çakışır. Özellikle akşam saatlerinde karşıdan gelen araçların hız algısı olduğundan düşük değerlendirilir.

Yerel bir senaryo sık tekrar eder:
Saat 18.10. İç sokaktan çıkan bir araç, çevre yoluna katılmak ister. Sokak ağzı geniştir. Sürücü tek manevrada dönmeye karar verir. Karşıdan gelen araç mesafede güvenli görünür. Dönüş başlar. Ancak dönüş yarıçapı geniş tutulduğu için araç karşı şeride planlanandan daha fazla taşar. Karşıdan gelen sürücü ani fren yapar veya direksiyonu hafif kırar. Küçük temaslar ya da son anda kurtarılan manevralar bu noktada yoğunlaşır.

Bu risk özellikle akşam saatlerinde artar. Güneş alçalmış, ışık kontrastı düşmüştür. Yol yüzeyinde hafif parlama oluşur. Mesafe değerlendirmesi birkaç metre şaşabilir. Bu birkaç metre, geniş açı dönüşte kritik hale gelir.

Ayrıca Hamitköy kuzey hattında araç profili çeşitlidir. Küçük hatchback araç ile geniş SUV’un dönüş yarıçapı farklıdır. Geniş araçlar dönüşü daha dıştan almak zorunda kalır. Bu da karşı şerit çizgisine daha fazla yaklaşma anlamına gelir.

Yoğun saatlerde bu risk azalır. Çünkü akış sıklaştığında sürücüler daha temkinli olur ve dönüşler daha küçük adımlarla yapılır. Asıl kırılgan eşik, akışın akıcı fakat tam boş olmadığı saatlerdir. 17.00–20.00 arası bu nedenle belirgindir.

Buradaki çatışma çoğu zaman sert değildir. Ancak küçük tampon temasları, yan ayna sürtmeleri ve ani fren zincirleri bu geometrik yanılmadan doğar. Sürücü dönüşün genişliğini tam hesapladığını düşünür. Oysa karşı şerit payı birkaç santimetre daha dardır.

Hamitköy kuzey kolonda tali yol genişliği güven hissi üretir. Ancak genişlik, dönüş kontrolünü artırmaz. Aksine, yanlış güven üretir. Geniş açı dönüş çatışması, fiziksel rahatlığın davranış hatasına dönüştüğü bir eşiktir.