Ticari Cep Parklarından Ani Çıkış Davranışı – Alsancak Eski Köy Ana Hattı

Alsancak eski köy ana hattında, Altınkız girişinden itibaren dikkat çeken en belirgin yapılaşma biçimi ticari cep düzenidir. Eczane, kırtasiye, küçük marketler, restoranlar ve hizmet işletmeleri anayola sıfır konumlanmıştır. Bu iş yerlerinin önünde cep şeklinde tasarlanmış park alanları bulunur. Yüzeysel bakıldığında bu cepler trafiği rahatlatan bir çözüm gibi görünür. Ancak davranış dinamiği farklıdır.

Cep park alanları, sürücülere geçici durma konforu sunar. Fakat çıkış anı, hattın en kırılgan noktasıdır. Araç, cep içinden anayola katılmak için hafif açıyla manevra yapar. Bu manevra sırasında hem sağ hem sol akış kontrol edilmelidir. Ancak cep içindeki araç genellikle geri geri çıkar ya da burun vererek ilerler. Bu da anayol üzerindeki sürücü için ani bir obje belirmesi anlamına gelir.

Hafta içi 12:30–14:00 arası, öğle saatlerinde bu risk artar. Restoran önü park hareketliliği, kısa süreli alışveriş yapan sürücüler ve kargo araçlarının geçici duruşları yoğunlaşır. Aynı anda anayol üzerinde sabit bir akış devam eder. Cep içinden çıkan araç, çoğu zaman “boşluk gördüm” algısıyla hızlanır. Ancak bu boşluk, karşı yönden gelen bir motosiklet ya da dar alandan sıyrılan küçük bir araç tarafından kapatılabilir.

Bu hatta yol genişliği zaten sınırlıdır. Park etmiş araçlar nedeniyle şerit hissi daralır. Karşıdan gelen araçla göz teması kurulmadan yapılan cep çıkışları, tampon sürtmesi ya da yan ayna temasına yol açabilir. Bu tip hasarlar düşük hızda gerçekleşir, fakat zincirleme tartışmalara açıktır. Çünkü her iki taraf da kendini haklı görür: Biri park alanından kontrollü çıktığını, diğeri ise anayolda önceliğe sahip olduğunu savunur.

Cumartesi günü tablo farklıdır. Yaya yoğunluğu artar. Market önü ve küçük işletmelerde aile hareketliliği görülür. Cep park alanına giriş-çıkış sayısı yükselir. Ancak sürücüler genellikle düşük hızla ilerler. Risk ortadan kalkmaz; sadece çarpışma şiddeti azalır. Yine de ani frenlemeler ve kısa mesafeli takip kazaları sıklaşır.

Alsancak eski köy ana hattındaki ticari cep düzeni, planlama açısından işlevseldir. Ancak davranışsal olarak sürekli dikkat gerektirir. Bu bölümde risk, hızdan çok öngörülebilirlik ile ilgilidir. Cep içinden çıkacak bir aracın ne zaman ve nasıl manevra yapacağı kestirilemez. Bu belirsizlik, hattın mikro risk kimliğini oluşturur.

Bu nedenle Alsancak ana hattında cep park alanları, sadece park çözümü değil, trafik dinamiğini şekillendiren aktif bir faktördür. Ani çıkış davranışı, bu hattın en tipik ve tekrar eden risklerinden biridir.