Lefkoşa – Mağusa Anayolu | 07.00–09.00

Lefkoşa’dan Mağusa yönüne uzanan anayol, günün büyük bölümünde transit karakter taşır. Şeritler geniştir. Yol düz ve okunabilir görünür. Sürücüye sürekli bir akış hissi verir. Bu hat hız üretmez; süreklilik üretir.

Ancak sabah 07.00–09.00 arasında yolun karakteri sessizce değişir.

Bu saatlerde aynı hat üzerinde üç farklı hareket tipi eş zamanlı aktive olur:
Üniversite bağlantıları, sanayi girişleri ve köy sapakları.

Yol fiziksel olarak değişmez.
Ama kullanım yoğunluğu şerit içinde mikro dalgalanmalar üretir.

Dalgalanma burada şerit değiştirme değildir. Şerit içinde küçük yön kaymalarıdır. Araçlar çizgi ihlali yapmaz. Fakat konumları sabit kalmaz.

Sebep genellikle aynıdır:
Öndeki aracın ani yavaşlama ihtimali, sağdan giriş yapan bir aracın kararsızlığı, sol şeritte hız koruma isteği.

Örneğin Haspolat çemberine yaklaşırken UKÜ yönüne dönecek araçlar sağ şeritte erken konumlanmaya çalışır. Ancak karar anı gecikirse, araç son anda hafif sağa kayar. Arkasındaki araç bunu öngöremez ve mesafeyi ayarlamak zorunda kalır. Bu küçük ayarlama zincirleme şekilde arkaya taşınır.

Bu bir kaza hattı değildir.
Bu bir titreşim hattıdır.

Şerit içi dalgalanma çoğu zaman temas üretmez. Ancak akışı kırar. Fren lambaları art arda yanar. Takip mesafeleri düzensizleşir. Bir noktada, küçük bir temas için yeterli ortam oluşur.

Tipik senaryo şöyledir:
Mağusa yönüne akan orta yoğunluklu trafikte bir araç sağ şeritte ilerler. Önündeki araç bir köy sapak noktasına yaklaşırken hızını hafif düşürür. Arkadaki sürücü bunu geç fark eder. Direksiyonu hafif sola çevirerek mesafe açmaya çalışır. Sol şeritteki araç ise hızını korumaktadır. İki araç çizgi ihlali yapmaz; ancak konumlar sıkışır. Arkadaki üçüncü araç ani fren yapar.

Temas olmayabilir.
Ama akış dalgalanır.

Lefkoşa – Mağusa hattının sabah saatlerinde kırılgan olmasının nedeni hız değildir. Hız çoğu zaman sabittir. Sorun, karar yoğunluğudur. Aynı hat üzerinde farklı hedeflere yönelen araçlar aynı akış içinde ilerler.

Transit sürücü düz devam eder.
Yerel sürücü kısa mesafede yön değiştirir.

Bu iki niyet aynı şerit içinde buluşur.

Ayrıca sabah ışığı da etkendir. Güneş doğu yönünde yükselirken Mağusa istikametine doğru ilerleyen sürücü zaman zaman yansıma alır. Bu, ani hareketleri geç fark etmeye neden olabilir. Yol açık görünür; fakat şerit içi mikro hareketler algısal olarak küçülür.

Bu hat özellikle 07.30–08.45 arasında yoğunlaşır. Okul servisleri, sanayi çalışanları ve üniversite trafiği üst üste gelir. Yoğunluk arttığında herkes temkinli olur. Ancak orta yoğunlukta, yani akışın hızlı fakat sıkışık olmadığı anlarda dalgalanma artar.

Bu bir şerit değiştirme sorunu değildir.
Bu bir şerit içi konum kararsızlığı sorunudur.

Lefkoşa – Mağusa anayolu fiziksel olarak geniştir. Bu genişlik sürücüye alan hissi verir. Oysa zihinsel karar yoğunluğu arttığında alan daralır. Araçlar fiziksel olarak çizgi içinde kalır; fakat davranışsal olarak alan paylaşımı bozulur.

Şerit içi dalgalanma çoğu zaman görünmez risk üretir. Büyük kazalar nadirdir. Ancak küçük tampon temasları, ani fren zincirleri ve sinyal gecikmeleri bu hatta tekrarlayan desenlerdir.

Bu bir hız problemi değildir.
Bu bir niyet yoğunluğu problemidir.

Transit hat, sabah saatlerinde kısa mesafe kararlarıyla dolduğunda şerit içi denge bozulur. Risk, fiziksel değil davranışsaldır.