Üniversite Dönem Başında Şerit Kararsızlığı

Lefkoşa – Mağusa Anayolu | Ekim Başlangıcı | 08.00–09.30

Lefkoşa’dan Mağusa yönüne uzanan anayol, üniversite dönem başlangıcında kısa süreli fakat belirgin bir davranış değişimi yaşar. Ekim ayının ilk haftalarında UKÜ ve çevresindeki kampüs trafiği yeniden aktive olur.

Yol fiziksel olarak değişmez.
Ancak karar yoğunluğu artar.

Sorun hız değildir.
Sorun yön belirsizliğidir.

Dönem başında özellikle bölgeye yeni gelen sürücüler, kampüs girişlerini ve bağlantı noktalarını son anda fark edebilir. Bu fark ediş çoğu zaman ani hız düşüşü ya da geç sinyal verme şeklinde ortaya çıkar.

Tipik senaryo şöyledir:
Mağusa yönüne ilerleyen bir araç sağ şeritte sabit hızla gider. Önündeki araç kampüs girişini son anda fark eder. Sinyal verir ve hafif yavaşlar. Arkadaki sürücü bunun geçici bir hız düşüşü mü yoksa şerit değişimi mi olduğunu birkaç saniye ayırt edemez. Kararsızlık oluşur.

Bu kararsızlık zincir üretir.

Bir araç karar verirken, arkasındaki iki araç da mikro karar verir. Fren lambaları art arda yanar. Şerit içi konum kaymaları başlar.

Üniversite dönem başında ayrıca navigasyon kullanımı artar. Sürücü ekrana kısa süreli bakabilir. Bu dikkat bölünmesi hız farklarını geç algılamaya neden olabilir.

Lefkoşa – Mağusa hattında 08.00–09.30 arası bu etki belirgindir. Trafik tamamen sıkışık değildir. Ancak kampüs girişleri aktif olduğu için şerit içi karar sayısı artar.

Bir diğer unsur da sağ şeritte erken yığılmadır. Kampüse girecek sürücüler sağ şeritte konumlanmak ister. Ancak son anda karar değiştiren araçlar sol şeride geçmeye çalışabilir. Bu geçiş çoğu zaman çizgi ihlali değil, şerit içi dalgalanma üretir.

Bu bir agresif manevra problemi değildir.
Bu bir adaptasyon problemidir.

Dönem başında bölgeye alışkın olmayan sürücüler, yolun ritmine henüz adapte değildir. Yerel sürücüler ise kampüs hareketinin arttığını bilir ama zamanlamayı her zaman öngöremez.

Örneğin öndeki araç ani yavaşladığında arkadaki sürücü bunun kampüs dönüşü mü yoksa trafik yığılması mı olduğunu anlamakta gecikebilir. Bu gecikme sert frenle sonuçlanabilir.

Bu hatta kazalar genellikle düşük hızda ve tampon temas şeklindedir. Ancak asıl etki akışın kırılmasıdır. Mikro kararsızlıklar 300–400 metre geriye kadar dalga üretir.

Sorun şerit değiştirmek değildir.
Sorun şerit değiştirme niyetinin geç netleşmesidir.

Ekim ayının ilk iki haftasında bu desen daha belirgindir. Sonraki haftalarda sürücüler uyum sağlar. Karar noktaları zihinsel olarak daha erken belirir.

Bu bir hız sorunu değildir.
Bu bir alışma eşiği sorunudur.

Lefkoşa – Mağusa anayolunda üniversite dönem başlangıcında risk, yeni sürüş alışkanlıklarının eski akışa entegre olamamasından doğar.

Yol aynı kalır.
Fakat niyet dağılımı değişir.

Risk tam bu geçiş döneminde oluşur.