YAĞMUR SONRASI ZEMİN PARLAMA VE ALGILAMA YANILGISI – ZEYTİNLİK ANA HATTI
Zeytinlik ana hattı kuru havada kontrollü bir şehir içi yol gibi davranır. Ancak ilk yağmur sonrası yolun karakteri geçici olarak değişir. Bu değişim asfaltın kalitesinden değil, yüzey davranışından kaynaklanır.
Özellikle uzun süre yağış almamış dönemlerin ardından düşen ilk yağmur, asfalt üzerinde biriken toz ve ince partiküllerle birleşir. Bu birleşim, yüzeyde ince ve kaygan bir film tabakası oluşturur.
Risk hızdan çok algı hatasından doğar.
Sulu Çember’den Zeytinlik yönüne giren sürücü, hattın kuru günlerdeki fren mesafesine alışmıştır. Ancak yağmur sonrası ilk saatlerde fren mesafesi uzar. Yol yüzeyi parlak görünür. Bu parlaklık, sürücüye ıslak ama güvenli bir zemin hissi verebilir.
Somut bir senaryo:
İlkbaharda ani bir sağanak başlar. 30 dakika sonra yağmur hafifler. Bir araç hipermarket önünde park için yavaşlamak ister. Fren yapılır. Ancak zemin ince kayganlık nedeniyle beklenenden daha geç tutar. Araç hafif kayarak önündeki araca tampon temasında bulunur.
Bu temas genellikle düşük hızda olur. Ancak sürücü için sürprizdir.
Kasis noktalarında bu etki daha belirgin hissedilir. Kasis öncesi yapılan fren, kuru zemine göre daha uzun mesafe gerektirir. Arkadaki araç aynı hatayı tekrar ettiğinde zincirleme kayma yaşanabilir.
Ara sokak çıkışlarında da benzer durum görülür. Burun uzatma yapan araç, ani fren yapmak zorunda kaldığında lastik tutuşu zayıflar. Karşı yönden gelen araç da aynı kayganlıkla karşılaşır.
Akşam saatlerinde yağmur sonrası ışık yansımaları algıyı daha da zorlaştırır. Sokak lambalarının asfalt üzerindeki yansıması, zemin derinliğini ve mesafeyi olduğundan farklı gösterebilir.
1990’lı yıllarda bu hat daha düşük araç yoğunluğuna sahipti. Günümüzde yoğunluk arttığı için küçük kayma bile temas riskini artırır.
Zeytinlik ana hattında yağmur riski sürekli değildir. Geçicidir. Özellikle ilk 1–2 saatlik periyotta belirgindir.
Sorun su birikintisi değildir. İnce film tabakasıdır.
Sürücü kuru gün refleksiyle fren yapar. Ancak yol farklı davranır.
Risk bu alışkanlık farkında başlar.
Zeytinlik ana hattında yağmur, asfaltı değil, algıyı değiştirir.