YAZ SICAKLIĞINDA LASTİK BASINÇ SAPMASI VE DİREKSİYON HASSASİYETİ

Girne’den Değirmenlik yönüne doğru yükselen hat, özellikle yaz aylarında karakter değiştirir. Deniz seviyesinden başlayan sürüş, kısa sürede eğime dönüşür. Boğaz hattı asfaltı gün içinde yoğun güneş alır. Temmuz ve Ağustos aylarında saat 12.30 ile 16.30 arasında zemin sıcaklığı gözle görülür biçimde artar. Yol fiziksel olarak aynı yoldur. Ancak temas yüzeyi farklı davranır.

Yaz sıcağında lastik iç basıncı doğal olarak yükselir. Sabah serinliğinde ölçülen değerle öğleden sonra ölçülen değer aynı değildir. Basınç artışı küçük bir fark gibi görünür. Fakat bu artış direksiyon tepkisini sertleştirir. Araç daha keskin, daha ani cevap verir. Özellikle eğim ve hafif viraj kombinasyonlarında bu değişim belirginleşir.

Girne çıkışından sonra boğaza doğru ilerlerken ilk uzun tırmanış kesiti başlar. Yol geniştir. Görüş açıktır. Sürücü çoğu zaman yolu ezbere bilir. Risk burada ortaya çıkar. Ezber, değişimi görünmez kılar. Oysa sıcak asfalt ve yükselmiş lastik basıncı birlikte çalışır.

Bu hatta yaz aylarında sık görülen bir durum vardır. Öğle saatlerinde seyir halinde olan bir araç, şerit içinde küçük bir düzeltme yapar. Direksiyon hareketi hafiftir. Ancak araç beklenenden daha fazla yön değiştirir. Bu mikro salınım genellikle tehlikeli bir olay üretmez. Fakat arka akışta zincirleme fren dalgası oluşturabilir.

Somut bir senaryo üzerinden düşünmek gerekir. Saat 14.45. Girne merkezden çıkan bir sürücü Değirmenlik yönüne ilerler. Araç normal hızındadır. Klima çalışır. Direksiyon hafif sağa çevrilir çünkü önünde ağır bir araç vardır. Ancak sıcak zeminde yükselmiş basınç, lastiğin temas yüzeyini daraltır. Araç küçük ama keskin bir tepki verir. Sürücü ikinci bir düzeltme yapar. Bu ikinci hareket şerit içinde dalgalanma yaratır. Arkadaki araç, öndeki manevrayı agresif algılar ve fren yapar.

Yolun geometrisi değişmemiştir. Değişen temas dinamiğidir.

Girne – Değirmenlik hattı yazın sadece turizm yoğunluğu ile değil, fiziksel şartlarla da farklılaşır. Boğaz kesitlerinde asfaltın ısınması, lastik davranışını etkiler. Özellikle sabah serinliğinde yola çıkan ve öğle sıcağında dönüş yapan araçlarda basınç farkı belirgin olur. Bu fark çoğu zaman sürücü tarafından hissedilmez, sadece direksiyon hassasiyeti artmış gibi algılanır.

Akşam saatlerine doğru sıcaklık düşer. Ancak gündüz artmış basınç hemen normale dönmez. Bu da özellikle iniş kesitlerinde farklı bir denge üretir. Sürücü sabahki hissi arar. Araç farklı tepki verir.

Bu hatta risk dramatik değildir. Viraj keskin değildir. Yol dar değildir. Ancak yaz sıcaklığı, lastik ile asfalt arasındaki ilişkiyi değiştirir. Direksiyonun verdiği cevap, sürücünün alışık olduğu cevaptan milimetrik olarak farklıdır. Bu milimetrik fark, akış içinde zincirleme davranış üretir.

Yaz sıcağı yolu değiştirmez. Teması değiştirir.