Konum: Yeniboğaziçi’nden Gazimağusa yönüne çıkış hattı | Yerleşim bitiş çizgisi | 07.30–09.00 / 16.30–18.30

Yeniboğaziçi’nden Gazimağusa yönüne çıkış yapan hat, sürücüye kısa sürede açık yol karakteri sunar. Yerleşim dokusu birkaç yüz metre içinde seyrekleşir. Yapılar geri çekilir. Yol geniş ve akıcı görünür. Bu görsel değişim, sürücünün zihninde yerleşimin bittiği algısını oluşturur.

Risk burada başlar.

Yerleşim eşiği fiziksel bir kapıyla sonlanmaz. Ne belirgin bir daralma ne de zorlayıcı bir trafik düzenlemesi vardır. Ancak köy içi davranış hâlâ tamamen bitmemiştir. Çıkış hattına yakın yan sokaklardan ve site bağlantılarından son katılımlar devam eder.

Sürücü hızlanmaya karar verirken, köy ritmi henüz kapanmamıştır.

Özellikle sabah 07.30–09.00 arasında Yeniboğaziçi içinden Gazimağusa yönüne güçlü bir akış oluşur. İşe gidiş temposu belirgindir. Aynı saatlerde yan bağlantılardan geç katılım yapan araçlar görülür. Okul bırakma hareketi, market uğraması veya kısa mesafeli dönüşler bu hatta taşar.

Somut senaryo nettir. Köy içinden ana hatta çıkan bir sürücü, Gazimağusa yönüne hızlanmak ister. Önündeki açık düzlüğü görür ve gaza basar. Ancak birkaç yüz metre geride kalan yan sokaktan bir araç henüz ana hatta katılmaktadır. Hızlanan araç ile katılım yapan araç arasındaki mesafe beklenenden hızlı kapanır.

Bu eşik hız ihlalinden değil, zamanlama çakışmasından doğar.

Yeniboğaziçi çıkışında sürücü zihni “artık köy bitti” moduna geçer. Oysa yerleşim davranışı fiziksel olarak birkaç yüz metre daha sürer. Bu geçiş yumuşaktır ve bu nedenle fark edilmesi zordur.

Akşam saatlerinde 16.30–18.30 arası aynı durum ters yönde tekrar eder. Gazimağusa’dan dönen araçlar köye girişte hız düşürmek zorundadır. Ancak köyden çıkış yapan araçlar aynı anda hızlanma eğilimindedir. Bu iki zıt tempo kısa bir kesitte kesişir.

Yerleşim eşiği en çok bu karşılaşma anında görünür hale gelir.

Bir diğer önemli unsur da şerit genişliği algısıdır. Yol daralmaz. Şerit çizgileri nettir. Bu fiziksel rahatlık, hızlanmayı psikolojik olarak meşrulaştırır. Ancak yan bağlantılar hâlâ aktiftir.

Özellikle yeni apartman ve site gelişimlerinin olduğu bölgelerde küçük bağlantılar artmıştır. Bu bağlantılar ana yola keskin açıyla bağlanır. Çıkış yapan sürücü hızlanma evresindeyken, bu bağlantıdan gelen aracı geç fark edebilir.

Yaz aylarında turizm etkisi eşiği güçlendirir. Salamis yönünden gelen ve Gazimağusa’ya dönen yabancı plakalı araçlar, yerleşim sınırını doğru okuyamayabilir. Yerel sürücü ise bağlantıları bildiği için son katılım bekler. Beklenti farkı ani fren davranışı üretir.

Yerleşim eşiği genellikle büyük kazalar üretmez. Ancak sert hızlanma, ani fren ve şerit içi düzeltmeler bu kesitte daha sık görülür. Küçük temaslar ve mesafe daralmaları bu geçiş alanında oluşur.

Görsel olarak açık olan yol, davranışsal olarak hâlâ karmaşıktır.

Kış aylarında sabah saatlerinde düşük güneş açısı, çıkış hattında gölge kontrastı yaratır. Yan sokaktan gelen araç, asfalt zeminle birleşebilir. Hızlanan sürücü katılımı birkaç saniye geç algılar.

Yeniboğaziçi çıkışında yerleşim eşiği sabit değildir. Gün ortasında hat daha sakin görünür. Ancak işe gidiş ve dönüş saatlerinde iki ritim çakışır: hızlanma ve son katılım.

Yol aynı kalır.
Şerit değişmez.
Yerleşim görünürde biter.

Ancak köy davranışı birkaç yüz metre daha devam eder.

Sürücü hızlanır.
Katılım sürer.
Eşik tam bu noktada oluşur.