Yenikent’te 12.00 Sınır Arası Sahte Sakinlik Yanılgısı

Yenikent – Metehan hattı sabah ve akşam yoğunluğuyla bilinir. Ancak 11.30–13.00 aralığında akış belirgin şekilde seyrekleşir. Bu seyrekleşme, sürücü zihninde “risk azaldı” algısı üretir. Oysa risk biçim değiştirir.

Öğle saatlerinde sınır geçiş yoğunluğu düşer. Yol daha boş görünür. Şeritler açık, görüş mesafesi net ve trafik aralıklıdır. Bu ortam sürücüyü rahatlatır. Hız birkaç kilometre artabilir. Takip mesafesi genişler gibi görünür.

Risk burada başlar.

Sahte sakinlik, ani ve beklenmedik hareketleri daha tehlikeli hale getirir. Yoğunluk varken sürücü her an fren bekler. Sakinlikte ise yavaşlama ihtimali zihinsel olarak azalır.

Somut bir senaryo 12.14 civarında tipiktir.

Yenikent hattında seyrek ilerleyen bir araç, önündeki araca yeterli mesafe bıraktığını düşünür. Ön araç ani bir dönüş için yavaşlar. Arkadaki sürücü hız farkını geç algılar. Sert fren yapılır. Arkada tek bir araç vardır ama zincirleme baskı yine oluşur.

Bu noktada hız limit aşımı olmayabilir. Sorun hızın bağlama göre yükselmiş olmasıdır.

Öğle saatlerinde ticari araç hareketi artabilir. Kısa süreli yük indirme veya yan sokak dönüşleri görülür. Bu hareketler yoğun saatlerde öngörülebilirken, sakin saatlerde beklenmedik olur.

Yaz aylarında güneş dik açıyla yolu aydınlatır. Kontrast yüksek olsa da parlama etkisi oluşabilir. Kışın ise düşük güneş açısı ve gölgeler hız algısını değiştirebilir.

Sahte sakinlik yanılgısı özellikle deneyimli sürücülerde görülür. “Bu saatlerde trafik olmaz” düşüncesi refleksleri gevşetir. Fren hazırlığı azalır.

Yenikent – Metehan aksında 12.00 dilimi, düşük yoğunluklu ama yüksek hız farklı bir karakter taşır. Yol değişmez. Şeritler değişmez. Değişen, sürücünün zihinsel alarm seviyesidir.

Lefkoşa batı omurgasında öğle saatleri riskin kaybolduğu değil, şekil değiştirdiği bir zaman penceresidir. Sakinlik, beklenmedik hareketi daha keskin hale getirir. Bu da zincirleme fren eşiğini düşük yoğunlukta bile oluşturabilir.