Yoğun Saatte Mikro Fren Zinciri Etkisi

Lefkoşa – Mağusa Anayolu | 07.30–08.45 | Hafta İçi

Lefkoşa’dan Mağusa yönüne uzanan anayol, sabah saatlerinde yalnızca yoğunluk üretmez. Mikro kararlar üretir. Özellikle 07.30–08.45 arası akış sabittir, fakat homojen değildir.

Bu saatlerde trafik tamamen sıkışık değildir.
Tamamen serbest de değildir.

Risk tam bu ara yoğunlukta oluşur.

Yoğun saatlerde sürücüler doğal olarak mesafeyi artırır. Tam boş saatlerde hız farkı düşüktür. Ancak orta yoğunlukta, yani akışın hareketli ama baskısız olduğu zamanlarda mikro fren zincirleri başlar.

Sorun hız değildir.
Sorun tepki gecikmesidir.

Haspolat bağlantıları, üniversite girişleri ve sanayi sapakları sabah aynı anda aktif olur. Ana hatta ilerleyen sürücü, düz devam edeceğini düşünür. Ancak öndeki araç ani karar verebilir.

Tipik senaryo şöyledir:
Mağusa yönüne akan bir araç sağ şeritte ilerler. Önündeki araç UKÜ bağlantısına yaklaşırken hızını hafif düşürür. Arkadaki sürücü bunu geç fark eder. Hafif fren yapar. Onun arkasındaki sürücü ise daha geç tepki verir ve daha sert fren yapar.

Bu mikro fark büyür.

Birinci araç %5 hız düşürür.
İkinci araç %10 düşürür.
Üçüncü araç %20 düşürür.

Bu geometrik etki birkaç saniye içinde zincir üretir.

Lefkoşa – Mağusa hattında sabah saatlerinde oluşan mikro fren zinciri, kazadan çok akış kırılması üretir. Ancak bu kırılma bazı durumlarda arkadan çarpma ile sonuçlanabilir.

Özellikle 08.00 civarında hem üniversite trafiği hem sanayi çalışanları hem de şehir dışı akış aynı hatta birleşir. Şerit geniştir. Yol düzdür. Bu düzlük sürücüye güven verir.

Ancak karar yoğunluğu artmıştır.

Bir diğer unsur da takip mesafesidir. Orta yoğunlukta sürücüler mesafeyi psikolojik olarak daraltır. Yol boş görünür. Oysa hız farkları mikro düzeyde değişmektedir.

Örneğin bir araç, önündeki aracın sinyalini geç fark eder. Hafif fren yapar. Arkadaki araç bu freni ani olarak algılar. Zincir başlar. Fiziksel temas olmayabilir; ancak 200–300 metre geriye kadar tempo düşer.

Bu hatta risk dramatik değildir.
Ancak süreklidir.

Şerit içi dalgalanmanın bir üst seviyesi mikro fren zinciridir. Araçlar çizgi ihlali yapmaz. Ancak hız akışı dalgalanır.

Bu durum özellikle hafta içi Çarşamba ve Perşembe günleri daha belirgindir. Pazartesi daha temkinli sürüş olur. Cuma daha yoğun ama daha dikkatli akış vardır. En kırılgan günler orta haftadır.

Sorun agresif sürüş değildir.
Sorun reaksiyon gecikmesidir.

Bir saniyelik fark, zincir üretir.

Lefkoşa – Mağusa anayolu sabah saatlerinde düz bir transit hat değildir. Aynı anda farklı hedeflere yönelen araçların birleşim noktasıdır.

Bu nedenle mikro fren zincirleri bu hatta sistematik olarak oluşabilir.

Bu bir hız problemi değildir.
Bu bir yoğunluk eşiği problemidir.

Akış görünürde stabil olabilir.
Fakat tepki gecikmeleri dalga üretir.

Risk tam bu dalgada doğar.