YUKARI BELLAPAIS – AMBELIA VILLAGE
AYNI YAMAÇTA İKİ FARKLI DÖNEM
Konumun Gerçek Tanımı
Bu yazı Bellapais’in tamamını anlatmaz. Odak noktası, Bellapais Manastırı’nı kuşbakışı gören, Ambelia Village yönüne uzanan üst yamaç hattıdır. Bu hat, tek dönemli bir yerleşim değildir. Aynı yamaç üzerinde, 1974 öncesi parsellerle 2000’ler sonrası villaların iç içe geçtiği karma bir yapılaşma bulunur.
Bu nedenle buradaki riskler, klasik “eski bina – yeni bina” ayrımıyla açıklanamaz.
İki Dönem, Tek Yamaç
Bu bölgenin ayırt edici özelliği şudur:
Zaman değişmiştir, yamaç değişmemiştir.
1974 öncesi parseller:
- Seyrek yapılaşmaya sahiptir
- Daha geniş arazi kullanımına dayanır
- Doğal su yollarına uyumludur
- Zemini zorlamayan teraslı düzenler içerir
Bu parseller gösterişli değildir. Ancak arazinin nasıl davrandığını bilir.
2000’ler sonrası villalar:
- Manzara odaklıdır
- Parseller bölünmüştür
- İstinat duvarları yoğunlaşmıştır
- Drenaj çoğu zaman varsayım olarak bırakılmıştır
Bu yapılar yenidir. Ancak zemini sıfırdan yaratmaz, miras alır.
Asıl Risk Nerede Doğar
Sorun yalnızca eski yapılarda değildir.
Sorun yalnızca yeni villalarda da değildir.
Asıl risk, iki farklı dönemin aynı yamaç üzerinde çakışmasından doğar.
Sık tekrar eden senaryo şöyledir:
Üst kotta 1974 öncesi parsel bulunur.
Alt kotta 2000’ler sonrası villa vardır.
Üst parselin yıllardır kullandığı doğal su yolu, alt parselin arka bahçesine yönelir.
Kimse suyu özellikle yönlendirmez.
Ama su da kimsenin planına uymaz.
Sonuç:
- İstinat duvarı arkasında biriken basınç
- Zamanla oluşan kılcal çatlaklar
- Bahçe zemininde oturmalar
- Alt kot cephelerde nem izleri
Bu hasarlar bir anda ortaya çıkmaz. Ne zaman başladığı çoğu zaman net değildir.
Yamaçta Hasar Neden Sessizdir
Bu hatta:
- Sel yaşanmaz
- Taşkın nadirdir
- Büyük kopmalar görülmez
Ama hasar yavaş ve süreklidir.
Bu nedenle sigorta dosyaları zorlaşır. Hasar ani olmadığı için çoğu zaman:
- zemin davranışı
- yapım tekniği
- bakım eksikliği
başlıkları altında değerlendirilir. Beklenti ile sonuç arasındaki kopuş buradan doğar.
Dar Yol ve Tekrarlayan Küçük Hasarlar
Yamaç boyunca uzanan yol:
- Dardır
- Uzundur
- Görüş bazı noktalarda sınırlıdır
Hız düşüktür. Ama tekrar yüksektir.
Yıllardır değişmeyen küçük hasarlar:
- Yan ayna temasları
- Bahçe girişlerinde tampon sürtmeleri
- Geri manevrada kapı ve çamurluk çizikleri
Bunlar büyük dosyalar değildir.
Ama düzenlidir.
Tepe Hattı ve Dış Ekipman Gerçeği
Bu yamaç hattı rüzgârı doğrudan alır. Risk çatıda değil, dış eklentilerdedir.
En sık sorun çıkan alanlar:
- Pergola ve gölgelik bağlantıları
- Panjur ve güneş kırıcı sistemler
- Klima dış üniteleri
Bu ekipmanlar çoğu zaman otomatik teminat sanılır. Oysa her poliçede durum böyle değildir.
Bölgeye Özgü En Büyük Yanılgı
Bu hatta en sık duyulan cümle şudur:
“Ev yeni, manzara açık, risk yok.”
Gerçekte ise risk:
- manzarada değildir
- binanın yaşında değildir
- aynı yamacı paylaşan iki farklı zamanın çatışmasındadır
Sonuç
Yukarı Bellapais – Ambelia Village hattında risk:
- gürültülü değildir
- ani değildir
- yer değiştirmez
Doğru okuma:
- binaya değil yamaca bakar
- yıla değil su yoluna bakar
- manzaraya değil parselin arkasına odaklanır
Bu bölgede güçlü bir sigorta yaklaşımı, iki farklı dönemin aynı yamaçta bıraktığı izleri birlikte okuduğunda anlam kazanır.