Çanakkale Kavşağı’nda 22.00 Sonrası Hız Devam Yanılması

Gazimağusa Çanakkale Kavşağı gece saatlerinde farklı bir kırılganlık üretir. 22.00 sonrasında trafik hacmi azalır. Gürültü düşer. Akış seyrelir. Bu sakinlik, riskin bittiği anlamına gelmez. Aksine, yeni bir davranış ortaya çıkar: hız devam yanılması.

Gece saatlerinde Salamis Yolu ve İskele aksından gelen araçlar, gündüz yoğunluğunun aksine daha boş bir kavşakla karşılaşır. Görüş açıktır. Bekleme zinciri yoktur. Işıklar sabittir. Bu ortam, sürücüde kesintisiz akış hissi üretir.

Risk burada başlar.

Kavşağa yaklaşan sürücü, gündüz saatlerinde alışık olduğu yavaşlama refleksini göstermeyebilir. “Nasıl olsa boş” algısı oluşur. Oysa kavşak tamamen boş değildir. Ara sokaklardan geç saatlerde çıkan araçlar, restoranlardan ayrılan sürücüler ve üniversite çevresinden dönen trafik hâlâ mevcuttur.

22.30–23.30 arası en kırılgan dilimdir. Bu saatlerde kavşak, ani karşılaşmalara daha açıktır. Çünkü hız ortalaması gündüze göre yükselir. Yükselen hız, karar mesafesini kısaltır.

Somut bir gece senaryosu tipiktir. İskele aksından gelen bir araç, kavşağa yaklaşırken hızını sabit tutar. Gündüz alışkanlığıyla yavaşlamaz çünkü önünde bekleyen araç yoktur. Aynı anda şehir içinden çıkan bir araç kavşağa kontrollü şekilde girer. İlk sürücü karşı aracı geç fark eder. Sert fren yapılır. Çarpışma çoğu zaman son anda önlenir ya da düşük açılı temas oluşur.

Gece riskinin temelinde hız artışı değil, yavaşlamama alışkanlığı vardır. Sürücü, boşluk algısıyla fren eşiğini geciktirir. Çanakkale Kavşağı’nın geniş geometrisi bu algıyı destekler. Alan açık görünür. Şeritler net seçilir. Ancak bu açıklık, yaklaşma hızının önemini azaltmaz.

Bir diğer faktör aydınlatmadır. Kavşak aydınlatılmıştır fakat ışık dağılımı homojen değildir. Bazı noktalar daha parlak, bazı geçiş alanları daha gölgelidir. Bu kontrast, karşıdan gelen aracın hızını olduğundan yavaş algılatabilir.

Hafta sonu geceleri risk paterni değişir. 23.00 sonrası restoran ve sahil bölgesinden dönen araç sayısı artar. Bazı sürücüler yorgundur. Tepki süresi uzar. Hız devam algısı ile gecikmiş reaksiyon birleştiğinde temas riski artar.

Geçmiş yıllarda gece saatlerinde görülen küçük çaplı hasarların ortak özelliği aynıdır: kavşağa girerken yeterli hız azaltmama. Fren mesafesi doğru hesaplanmadığında, boş görünen alan bir anda karar alanına dönüşür.

Çanakkale Kavşağı gündüz yoğunluğunda yavaşlık riski üretir. Gece ise tam tersine akışın kesintisiz olduğu yanılgısını üretir. Bu yanılgı, özellikle 22.00 sonrasında sürücü davranışını değiştirir.

Risk yüksek hız değildir. Risk, hızın yeterince düşürülmemesidir. Kavşak boş olsa bile, karar noktası değişmez. Gece saatlerinde burada oluşan hasarların çoğu, son anda yapılan sert frenle başlar.

22.00 sonrası Çanakkale Kavşağı sessizdir ama nötr değildir. Hız devam yanılması, düşük hacimli trafikte bile kırılganlık üretmeye devam eder.