Zeytinlik ana hattının yoğunluk karakterini belirleyen yapılardan biri, Akacan Elegance gibi çok bloklu rezidans kompleksleridir. Bu tür yapılar yalnızca park yoğunluğu üretmez. Aynı zamanda ritmik giriş-çıkış dalgaları oluşturur.
Giriş ve çıkışın aynı hat üzerinden gerçekleşmesi, çift yönlü çapraz akış yaratır.
Rezidans giriş rampası genellikle ana yola dik konumlanır. Çıkış yapan araç yukarı doğru tırmanarak ana hattı görmek ister. Ancak eğim nedeniyle görüş açısı sınırlıdır. Aynı anda içeri girmek isteyen başka bir araç sağa sinyal verir ve hız düşürür.
Bu iki hareket, tek şeritli akışta aynı noktada çakışır.
Somut bir senaryo:
Saat 08:20. Sabah rezidans çıkış saati. Bir araç rampadan yukarı doğru çıkar ve ana yola katılmak için burun uzatır. Ana hatta ilerleyen araç, çıkışı fark edip yavaşlar. Tam bu sırada karşı yönden gelen başka bir araç, rezidansa girmek için sağa kırar.
Üç farklı niyet aynı noktada kesişir:
- Çıkmak isteyen
- Düz gitmek isteyen
- İçeri girmek isteyen
Bu durum milimetrik zamanlama gerektirir. Küçük gecikmeler tampon temasına dönüşebilir.
Akşam saatlerinde 18:00–19:30 arası benzer bir dalga oluşur. İş dönüşü yoğunluğu, market hareketi ve park arayışıyla birleşir. Rezidans önünde bekleyen araç sayısı artar. Giriş yapmak isteyen araç sinyal verir ve yavaşlar. Arkadaki araç bu yavaşlamayı geç algılarsa fren zinciri başlar.
1990’lı yıllarda bu hat daha çok müstakil evlerden oluşuyordu. Giriş-çıkış frekansı düşüktü. Yeni nesil yüksek bloklu yapılar, aynı metrekarede daha fazla araç hareketi üretir. Yol genişliği değişmemiştir. Ancak araç sayısı artmıştır.
Akacan Elegance gibi kompleksler, kendi iç yoğunluğunu ana hatta taşır.
Bu noktada risk hız değildir. Çapraz niyet çakışmasıdır.
Bir sürücü düz ilerlerken, diğeri rampa çıkışı yapar, üçüncüsü içeri girer. Her biri kendini öncelikli görür. Oysa hat tek gidiş tek geliştir.
Kavşağa yakınlık da bu stresi artırır. Akpınar bağlantısına yaklaşan sürücüler acele eder. Rezidans önünde bekleyen araç ise boşluk yakalama telaşındadır.
Zeytinlik ana hattında bu mikro bölgede oluşan temasların önemli bir kısmı, giriş-çıkış çakışması sırasında gerçekleşir.
Yol sabittir. Ancak akış çok yönlüdür.
Risk bu çok yönlülükte başlar.
Bu noktada yaşanan kazalar çoğunlukla düşük hızda gerçekleşse de hasar süreci beklenenden daha karmaşık ilerler. Çıkış yapan, içeri girmek isteyen ve düz ilerleyen araçların aynı anda hareket etmesi, çarpışma sırasının net şekilde belirlenmesini zorlaştırır. Bu nedenle kusur oranı çoğu zaman tartışmalı hale gelir. Trafik sigortası yalnızca karşı tarafın zararını karşılar. Araç sahibinin kendi hasarı ise ancak kasko kapsamında değerlendirilir. Özellikle rezidans giriş-çıkışlarının yoğun olduğu bu kesitlerde, temas anının net olmaması hasar sürecini doğrudan etkiler.
