Atatürk Caddesi Akşam Yaya Geçişi Algı Gecikmesi

Lefkoşa merkez hattında yer alan Atatürk Caddesi, gün boyunca yoğun bir araç ve yaya etkileşimine sahiptir. Ancak risk sabah değil, akşam 18:00 ile 20:00 arasında belirginleşir. İş çıkışı trafiği ile yaya hareketi aynı zaman diliminde yoğunlaşır.

Atatürk Caddesi üzerindeki yaya geçitleri fiziksel olarak nettir. Çizgiler görünürdür. Aydınlatma yeterlidir. Buna rağmen algı gecikmesi yaşanır. Bunun nedeni hız değil, dikkat bölünmesidir.

Akşam saatlerinde sürücüler bir sonraki kavşağa, sinyal süresine ve şerit pozisyonuna odaklanır. Aynı anda kaldırımdan yola adım atan yaya ikinci plana düşer. Yaya hareketi çoğu zaman ani değildir. Ancak araç içi dikkat farklı noktalara dağılmıştır.

Özellikle Mehmet Akif bağlantısına yakın kesimde, yaya geçidi sinyal yaklaşım alanı içinde kalır. Sürücü sinyalin rengine bakarken geçide odaklanmaz. Bu iki odak noktası arasındaki geçiş süresi uzadığında algı gecikir.

Akşam güneşi batıya doğru eğildiğinde cephe yansımaları artar. Yol yüzeyi parlama yapabilir. 19:00 civarında kuzey yönünde ilerleyen araçların ön camında hafif kontrast kaybı oluşur. Bu kayıp yaya siluetini zeminle birleştirir.

Geçtiğimiz haftalarda 18:45 civarında bir yaya geçide adım attı. Araç hız limiti içindeydi. Ancak sürücü sinyale odaklanmıştı. Fren yapıldı fakat geçide birkaç metre kala. Fiziksel temas olmadı. Fakat mesafe beklenenden kısaydı.

Bu cadde 1980’lerden itibaren ticari kimlik kazanmış, akşam saatlerinde yaya hareketi artmıştır. Ancak yol geometrisi aynı kalmıştır. Yaya geçidi ile sinyal yaklaşımının çakıştığı noktalar davranış temelli risk üretir.

Algı gecikmesi saniyelerle ölçülür. Ancak şehir merkezinde saniyeler yeterlidir. Sürücü yayanın niyetini geç fark ettiğinde fren mesafesi yeterli olsa bile konfor alanı daralır.

Atatürk Caddesi’nde akşam riski kalabalık değildir. Kalabalığın yarattığı dikkat dağılmasıdır. Yaya geçidi görünürdür. Fakat göz başka noktaya yöneldiğinde görünürlük tek başına yeterli olmaz.

Bu hat akşam saatlerinde düzenli görünür. Ancak düzen, yaya ile araç arasındaki algı süresini her zaman eşitlemez.