Balıkesir Akşamüstü Traktör Dönüş Zamanlama Yanılması
Balıkesir çevresindeki tarım arazileri gün içinde sessizdir. Ancak hasat dönemlerinde ve yaz sonu akşamüstlerinde 16.30–18.30 saat aralığında köye doğru belirgin bir geri dönüş akışı oluşur. Traktörler ve römorklu araçlar tarladan köy içine yönelir. Bu dönüşler düşük hızla ve geniş manevra alanı gerektirerek gerçekleşir.
Risk burada hız farkından doğar.
Ana yol temposuyla köye yaklaşan araç, traktörün dönüş hızını doğru hesaplayamaz. Görüş açıktır, yol düz görünür ve sürücü traktörün manevrasını kısa sürede tamamlayacağını varsayar. Oysa traktör dönüşü birkaç saniye daha uzun sürer. Bu birkaç saniye, fren mesafesini kritik seviyeye indirir.
Bu durum özellikle iş çıkışı saatlerinde belirgindir. Ercan yönünden gelen araçlar gün boyu akıcı bir hat üzerinde ilerlemiştir. Köy girişine yaklaşıldığında zihinsel tempo henüz kırılmamıştır. Aynı anda traktör, ana yoldan köy içine geniş bir açıyla dönmeye başlar.
Somut bir senaryo tekrar eder. Akşamüstü köye doğru ilerleyen bir sürücü, sağ şeritte yavaşlayan traktörü fark eder ancak dönüşün hızla tamamlanacağını düşünür. Gaz kesme yerine hafif hız koruma tercih edilir. Traktör dönüşü beklenenden uzun sürer. Sürücü ani fren yapar. Arkadan gelen araç da benzer tempo algısıyla yaklaşmaktadır. Zincirleme fren riski oluşur.
Bu risk traktör sayısının fazla olduğu günlerde artar. Özellikle hasat döneminde aynı saat aralığında birden fazla tarım aracı köye giriş yapar. Yol yapısı değişmez. Ancak dönüş sıklığı arttıkça zamanlama hatası daha görünür hale gelir.
Gece saatlerinde bu durum daha az yaşanır. Çünkü traktör hareketi azalır ve sürücüler doğal olarak hız düşürür. Asıl kırılgan an, gün ışığında ve akışın hâlâ akıcı olduğu saat dilimidir.
Balıkesir akşamüstü traktör dönüşleri, düşük hızla yapılan bir manevranın yüksek tempo beklentisiyle çarpıştığı noktadır. Sorun traktör değildir. Sorun, dönüş süresinin zihinde olduğundan kısa varsayılmasıdır.