Zeytinlik ana hattı normal hafta düzeninde belirli bir ritimle ilerler. Ancak bayram öncesi günlerde bu ritim belirgin şekilde değişir. Özellikle arife günü ve bir gün öncesi, hipermarket çevresinde anlık yığılmalar oluşur.
Bu yığılmalar sürekli değildir. Kümelidir.
Sabah saatlerinde sakin görünen hat, öğle sonrası 16:00–20:00 aralığında ani yoğunluk dalgaları üretir. Araçlar alışveriş için kısa süreli durur. Park cepleri hızla dolar. Şerit içinde beklemeler başlar.
Risk hızdan değil, sabırsızlıktan doğar.
Somut bir senaryo:
Arife günü saat 18:10. Bir araç hipermarket önünde park için yavaşlar. Arkasında üç araç birikir. Karşı yönden gelen araç akışı kesilmeden geçmek ister. Aynı anda ara sokaktan bir araç burun uzatır.
Bayram öncesi psikoloji farklıdır. Sürücüler acelecidir. Zaman baskısı yüksektir. Bu baskı, normalde beklenebilecek boşluk toleransını düşürür.
Park için geri manevra yapan araç, şeridi birkaç saniye kapatır. Bu birkaç saniye, dar şeritli Zeytinlik hattında zincirleme reaksiyon üretir.
1990’lı yıllarda bu hat daha düşük ticari yoğunluğa sahipti. Günümüzde alt katı ticari olan yapılaşma arttıkça bayram alışverişi doğrudan ana hatta taşınır hale gelmiştir.
Akacan Elegance ve çevresindeki bloklardan çıkan araçlar da aynı saat diliminde alışveriş hareketine katılır. Konut + ticaret çakışması oluşur.
Akpınar bağlantısına yaklaşan sürücüler kavşağa yetişme telaşı yaşar. Ancak yoğunluk dalgası kavşağa kadar taşınabilir.
Zeytinlik ana hattında bayram öncesi risk kalıcı değildir. Ancak öngörülebilirdir.
Yoğunluk yalnızca artmaz. Dalga şeklinde yükselir ve düşer. Bu dalga, sürücünün mesafe ve zamanlama hesaplamasını bozar.
Risk burada teknik değil, davranışsaldır.
Yol aynıdır. Şerit aynıdır. Ancak psikoloji değişmiştir.
Ve psikoloji değiştiğinde, küçük tampon temasları ve yan sürtmeler belirgin şekilde artar.
Zeytinlik ana hattı bayram öncesi günlerde bir konut yolu gibi değil, geçici bir ticari arter gibi davranır.
Risk bu geçici dönüşümde başlar.
