ERCAN YÖNÜNDE HIZ KORUMA İNADI

Balıkesir köy içinden Ercan Havalimanı yönüne çıkış, fiziksel olarak sakin bir geçiştir. Yol dar değildir. Görüş genellikle açıktır. Ancak bu hat bir psikolojik eşik taşır. Köy içi temposundan ana yol temposuna geçiş noktasıdır.

Özellikle sabah 06.30–08.30 arasında bu hatta belirgin bir davranış görülür. Havalimanına yetişme telaşı, servis akışı ve işe gidiş trafiği üst üste biner. Köy içinden çıkan araç, Ercan yönüne bağlanan hatta ulaşır ulaşmaz hızını artırma eğilimi gösterir.

Risk hızlanmak değildir. Risk, hızın korunmasında ısrar edilmesidir.

Balıkesir çıkışında yol birkaç yüz metre boyunca düz ve açık ilerler. Bu bölüm sürücüye güven verir. Ancak bu hat tamamen kontrolsüz bir alan değildir. Yan bağlantılar, benzinlik girişi ve köy içinden ana yola katılan kısa mesafeli araç hareketleri bulunur.

Somut bir senaryo sabah saatlerinde sık görülür. Saat 07.20. Balıkesir içinden çıkan bir araç Ercan yönüne doğru bağlanır. Hedef nettir. Uçuş saati yakındır ya da işe yetişme telaşı vardır. Araç hızlanır ve bu hız korunur. Tam bu sırada sol taraftaki benzinlikten ana yola katılmak isteyen başka bir araç çıkar. İki araç arasındaki hız farkı beklenenden büyüktür. Ana yoldaki sürücü frene hafif dokunur ama hız düşürme kararı geç gelir.

Bu hatta ayrıca akşam saatlerinde ters yönde farklı bir davranış görülür. 18.00 sonrası Ercan’dan dönen araçlar Balıkesir girişine yaklaşırken hızlarını düşürmekte gecikebilir. Açık hat algısı köy sınırına geç geç adapte olur. Köy içi ile ana yol arasındaki tempo farkı birkaç yüz metre boyunca taşınır.

Balıkesir çıkışının karakteri geçiş alanı olmasıdır. Ancak sürücü zihninde bu alan “artık ana yoldayım” şeklinde kodlanır. Oysa birkaç yüz metre boyunca hem köy hem ana yol davranışı birlikte çalışır.

Benzinlik önünde ani yavaşlayan araçlar, köy içinden çıkan kısa mesafe sürüşleri ve servis araçlarının sabah erken saatlerdeki düzensiz katılımı bu hattı dinamik tutar. Hız koruma inadı bu dinamiği göz ardı eder.

Yol mühendisliği düzgündür. Şerit çizgileri nettir. Ancak geçiş hatlarında esas mesele hız değil, adaptasyondur. Köy temposundan ana yol temposuna geçiş yumuşak olmalıdır. Bir anda değil.

Balıkesir – Ercan hattında risk dramatik değildir. Ancak ani hız farkları küçük temaslara, sert frenlere ve akış kırılmalarına yol açabilir. Sürücü hızını artırdığında çoğu zaman haklıdır. Yol açık görünür. Fakat geçiş alanı henüz tamamlanmamıştır.

Hızın korunması her zaman güven anlamına gelmez. Özellikle geçiş hatlarında. Balıkesir çıkışı bir hızlanma alanı değil, adaptasyon alanıdır. Birkaç yüz metrelik bu eşik, davranışın en hassas olduğu bölümdür.