Geçitkale Anayolunda Akşam Saatlerinde Hız Algısının Kopması
Geçitkale anayolunda akşam saatleriyle birlikte trafik yapısı değişir. Güneş alçalır, görüş yumuşar ve yol üzerindeki hareket seyrekleşir. Araç sayısı azalır, karşıdan gelenler daha aralıklı görünür. Bu ortam, sürücüde hızın düştüğü hissini yaratır. Oysa hız çoğu zaman değişmemiştir.
Risk, hızlanmadan değil hızın yanlış okunmasından doğar. Akşam saatlerinde ışık azalır, yol çizgileri ve kenar detayları daha geç algılanır. Bu görsel yumuşama, aracın daha yavaş gidiyormuş gibi hissedilmesine neden olur. Sürücü hızını sabit tuttuğunu sanır, fakat gerçekte hız algısı kopmuştur.
Yerelde sık tekrar eden bir durum vardır. Akşamüstü anayolda ilerleyen araç, yolun sakinliğini güven olarak yorumlar. Aynı anda yol kenarındaki bir girişten çıkan araç ya da anayola yaklaşan kısa mesafeli bir geçiş, beklenenden geç fark edilir. Fren yapılır, ancak hızın yanlış algılanması tepkiyi geciktirir.
Bu risk gündüz saatlerinde görülmez. Sabahları ışık nettir, öğle saatlerinde yol daha okunabilirdir. Akşam ise yol hâlâ aynıdır, fakat algı farklı çalışır. Görüş azalmaz, fakat mesafe hissi zayıflar.
Geçitkale anayolunda akşam saatlerinde tehlike yolun boşluğunda değil, hızın kopan algısındadır. Yol sakinleştikçe sürücü yavaşladığını sanır. Oysa değişen yol değil, gözün okuma biçimidir.