Gönyeli Çemberi’nde Şerit Değişim Zamanlama Yanılması

Gönyeli Çemberi, Lefkoşa batı aksının en yoğun dağıtım noktalarından biridir. Sabah 07.30–09.00 arasında trafik üç farklı akış üretir: Boğaz yönüne çıkanlar, Lefkoşa merkeze inenler ve Yenikent içine dağılanlar. Fiziksel olarak çember geniştir. Görüş açıktır. Ancak risk, fiziksel darlıktan değil zamanlama varsayımından doğar.

Sürücü çembere yaklaşırken genellikle ilk gördüğü boşluğu hedefler. Ancak Gönyeli’de boşluk sabit değildir. İç şeritte dönen araç, dış şeritteki aracı erken çıkacak varsayar. Dış şeritteki araç ise içtekinin devam edeceğini düşünür. Bu karşılıklı varsayım farkı, tam çıkış noktalarında ani frenlemelere yol açar.

Özellikle sabah saatlerinde Yenikent yönüne kırılan araçlar son anda şerit değiştirir. Çemberin geometrisi geniş olduğu için hız tam düşmez. Sinyal geç verilir. İç şeritten dışa keskin geçiş yapılır. Arkadan gelen araç mesafeyi doğru hesaplayamaz.

Yerel bir senaryo sık tekrar eder: Boğaz yönünden gelen bir araç, çember içinde ikinci çıkışı hedefler. Aynı anda dış şeritte ilerleyen başka bir araç Yenikent’e girmek için ani kırar. İki araç temas etmez ama arka akış zincirleme fren yapar. Kaza çoğu zaman olmaz. Ancak küçük tampon temasları ve yan ayna sürtmeleri bu noktada sabittir.

Risk hızdan değil, karar gecikmesinden doğar. Gönyeli Çemberi’nde sorun trafik yoğunluğu değil, karar eşiklerinin aynı anda kırılmasıdır. Gün ilerledikçe akış dengelenir. Sabah saatleri ise bu davranış çakışmasının en net görüldüğü zaman dilimidir.