Gönyeli Çemberi yalnızca şehir içi akışın değil, Alayköy sanayi hattının da taşıdığı bir düğümdür. Alayköy yönünden gelen araçlar uzun ve nispeten akıcı bir hatta ilerler. Bu hat, sürücüde kesintisiz tempo alışkanlığı üretir. Risk hızdan değil, bu temponun çembere taşınmasından doğar.
Alayköy sanayi çıkışı sonrası yol geniştir ve görüş açıktır. Özellikle vardiya çıkış saatlerinde araçlar seri şekilde Gönyeli yönüne ilerler. Bu seri akış, hız düşürme kararını birkaç saniye geciktirebilir.
Risk burada başlar.
Alayköy yönünden gelen bir araç, çembere yaklaşırken hâlâ düz hat modundadır. Çember içindeki akış daha yavaştır. Girişte hız birkaç saniye geç düşer. Göreli hız farkı mesafeyi hızla kapatır.
Somut bir akşam senaryosu tipiktir. Saat 17.30. Sanayi vardiyası bitmiştir. Alayköy yönünden gelen araç çembere sabit tempoda yaklaşır. Önündeki araç yoğunluk nedeniyle erken yavaşlar. Arkadaki araç geç tepki verir. Sert fren zinciri oluşur.
Bu durum özellikle 16.30–18.30 arasında belirgindir. Sanayi çıkışı ile şehir içi yoğunluk aynı zaman diliminde artar.
Sabah saatlerinde 07.30–08.30 arasında da benzer tablo oluşur. Sanayiye giriş yapan araçlar seri halde çembere yaklaşır.
Gönyeli Çemberi giriş eğrisi ani yön kırılması gerektirir. Düz hatta alışmış sürücü için bu kırılma birkaç metre içinde gerçekleşir. Hız düşürme gecikirse araç daha geniş yay çizer.
Yağışlı havalarda risk büyür. Islak zeminde geç fren mesafeyi uzatır. Çember içine taşan hız zincir üretir.
Gece saatlerinde sanayi hareketi azalsa da tamamen bitmez. Boşluk algısı hız düşürme kararını geciktirebilir.
Geçmişte Alayköy hattındaki araç sayısı daha düşüktü. Sanayi yoğunluğu arttıkça Gönyeli Çemberi’ndeki tempo farkı daha belirgin hale geldi.
Risk aşırı hız değildir. Yasal sınırlar içinde ilerlemek bile göreli hız farkı yaratabilir.
Gönyeli Çemberi’nde Alayköy sanayi yönünden hız taşması, dış hat temposunun düğüme geç adapte olmasıdır.
Kırılganlık hızda değil, hızın zamanlamasındadır. Birkaç saniyelik gecikme zincirleme fren üretmeye yeterlidir.
