Haspolat Çemberi gece saatlerinde farklı bir görsel ortama girer. Gün ışığı kaybolur, alan yalnızca yol aydınlatmaları ve araç farlarıyla okunur. Risk hızdan değil, ışığın ürettiği mesafe yanılmasından doğar.
Gece 21.00 sonrası çevre yolu ile Haspolat Çemberi arasındaki alan daha sakin görünür. Trafik hacmi düşer. Ancak azalan araç sayısı, riskin azaldığı anlamına gelmez. Aksine, göreli hız farkı artabilir.
Risk burada başlar.
Karşıdan gelen aracın farı, gerçek konumundan daha uzak ya da daha yakın algılanabilir. Özellikle LED farlı yeni araçlar geniş ve parlak bir ışık alanı üretir. Bu parlama, mesafe tahminini zorlaştırır.
Somut bir gece senaryosu tipiktir. Saat 22.35. Çevre yolundan gelen bir araç çembere yaklaşır. Karşıdan gelen iki aracın farı göz hizasında parlayarak yayılır. Mesafe olduğundan daha uzak sanılır. Çembere giriş başlatılır. Ancak karşı araç beklenenden hızlı yaklaşır. Sert fren yapılır.
Haspolat Çemberi geniş olduğu için ışık zemine daha fazla yayılır. Kuru asfalt dahi far ışığını yansıtabilir. Bu yansıma, çember içindeki şerit sınırlarını geçici olarak silikleştirebilir.
Bir diğer kırılgan an, hafif eğimli giriş kesitleridir. Araç yükseltiye çıktığında karşıdan gelen far doğrudan sürücünün göz hizasına gelebilir. Bu birkaç saniyelik parlama karar süresini kısaltır.
Gece saatlerinde sanayi çıkışı tamamen bitmez. 23.00 sonrası dahi tek bir kamyon çıkışı ana akışla çarpışabilir. Far yansıması altında ağır vasıtanın hızını doğru tahmin etmek zorlaşır.
Hafta sonu geceleri risk farklıdır. Havalimanı yönünden gelen araçlar yorgun olabilir. Dikkat süresi düşer. Parlak ışık altında mesafe yanılgısı daha kritik hale gelir.
Geçmişte far teknolojileri daha zayıftı. Günümüzde LED ve xenon sistemleri daha güçlü ışık üretir. Bu parlaklık görünürlüğü artırırken aynı zamanda göz kamaşması etkisi de yaratır.
Risk aşırı hız değildir. Çoğu sürücü çembere yaklaşırken hızını düşürür. Ancak yanlış mesafe algısı, giriş zamanını hatalı ayarlamaya neden olur.
Haspolat’ta gece far yansımasıyla mesafe yanılgısı, görsel algının birkaç saniyeliğine kaymasıdır. Bu kayma zincirleme fren başlatmaya yeterlidir.
Kırılganlık hızdan değil, ışık yoğunluğundan doğar. Gece saatlerinde Haspolat Çemberi sakin görünür. Ancak far yansıması altında karar süresi kısalır ve risk bu anda oluşur.
