Yer: İnönü – Pergama yönünden girilen uzun ve düz köy geçiş hattı.
İnönü’ye Pergama yönünden girildiğinde yol ilk metrelerde yerleşim hissi üretmez. Tarla sınırları açık, asfalt geniş ve düzdür. Köy başlamış olsa da sürücünün zihninde hâlâ dış yol temposu vardır.
Risk hızdan değil, hızın sürdürülmesinden doğar.
Neden Burada?
Uzun düz hat, köy girişine kadar belirgin bir daralma üretmez. Fiziksel bir eşik yoktur. Bu nedenle sürücü hızını köy içi seviyeye zamanında düşürmez.
Ancak birkaç yüz metre içinde:
- Ev çıkışları başlar
- Park eden araçlar görülür
- Yan sokak bağlantıları aktifleşir
Yol karakteri değişmiştir.
Sürücü karakter değişimini gecikmeli algılar.
Zaman Katmanı
Risk özellikle 20.00–22.00 arasında belirginleşir.
- Akşam dönüşleri
- Düşük ama sürekli trafik
- Sokak aydınlatmasının parçalı olması
Gece saatlerinde yol hâlâ dış yol gibi görünür. Aydınlatma köy içi yoğunluk hissi üretmez.
Yerel Davranış
Köy içinden çıkan araç, ana hattaki hızın düştüğünü varsayar. Ana hat sürücüsü ise henüz yerleşime girdiğini zihinsel olarak kabul etmemiştir.
İki hız beklentisi çakışır.
Somut Senaryo
Saat 21.10. Pergama yönünden gelen bir araç uzun düz hatta sabit hızla ilerler. Sağ yan sokaktan çıkan bir araç ana yola katılmaya karar verir.
Ana hattaki araç köy içi hızına düşmemiştir.
Fren mesafesi daralır.
Arkadaki araç da aynı tempo varsayımı içindedir.
Temas küçük olabilir.
Ancak risk, virajdan değil tempo kırılmasının gecikmesinden kaynaklanır.
İnönü uzun köy yolunda gece tehlike yoğun trafikten değil, dış yol hızının köy içine taşınmasından doğar. Yol değişmez gibi görünür, kullanım biçimi değişmiştir.
