“Ben Duruyordum” İddiası ve Sigorta Gerçeği
Trafik kazalarından sonra en sık duyulan cümlelerden biri şudur:
“Ben duruyordum.”
Bu ifade, özellikle Köşklüçiftlik gibi dar iç sokakların yoğun olduğu bölgelerde neredeyse otomatik bir savunmaya dönüşmüştür. Park halindeki araçlar, kapı açılmaları, dar dönüşler ve çift yönlü geçişler bu iddiayı sürekli gündeme getirir. Ancak sigorta açısından “duruyor olmak”, her zaman sorumluluktan muafiyet anlamına gelmez.
İç sokaklarda risk yalnızca hareket eden araçtan doğmaz. Park halindeki bir araç, yanlış konumlandığında aktif bir risk unsuruna dönüşebilir. Kaldırıma çok yakın park edilen bir araç, dar sokakta şerit algısını bozar. Kapısı kontrolsüz açılan bir araç, geçen araca temas eder. Aynası dışarı taşan bir araç, dönüş yapan sürücünün manevra alanını daraltır. Bu durumlarda araç teknik olarak duruyor olabilir. Ancak yarattığı risk aktiftir.
Sigorta değerlendirmelerinde temel soru şudur:
Araç, bulunduğu konum ve davranış biçimiyle kazaya katkı sağladı mı?
Eğer cevap evetse, “ben duruyordum” ifadesi tek başına belirleyici olmaz. Özellikle kapı açılması kaynaklı hasarlarda bu durum sık görülür. Park halindeki araç kapısını açtığında, akan trafiğe kontrolsüz bir engel yaratır. Bu, duruyor olmanın ötesinde bir eylemdir.
Köşklüçiftlik iç sokaklarında sık karşılaşılan bir diğer senaryo da geri manevralardır. Park yerinden çıkmaya çalışan bir araç duraksar, sonra hareket eder. Bu esnada karşıdan gelen araçla temas yaşanır. Taraflardan biri “ben zaten duruyordum” diyebilir. Ancak manevra niyeti, sinyal durumu ve görüş alanı sigorta açısından birlikte değerlendirilir.
Bu iddianın bu kadar yaygın olmasının nedeni psikolojiktir. Sürücü, hareketsiz olmayı masumiyetle eş tutar. Oysa sigorta sistemi, hareketten çok risk üretimini esas alır. Durmak, her zaman riskin sıfırlandığı anlamına gelmez.
Sonuç nettir:
“Ben duruyordum” bir savunmadır, ama otomatik bir haklılık değildir. Özellikle dar sokaklarda, park ve kapı açılması gibi durumlarda sorumluluk çoğu zaman paylaşılır.
Sigorta gerçeği, hızdan çok konum ve davranış üzerinden şekillenir.
Can Sigorta arşiv kayıtlarına dayanmaktadır.
