Market Önü Ani Duraklama

Hamitköy’ün güney aksında, Dr. Fazıl Küçük Caddesi ile ona bağlanan iç sokakların kesiştiği bölümde küçük ölçekli marketlerin önü gün içi akışın kırıldığı noktalardır. Yol teknik olarak dar değildir. Görüş mesafesi açıktır. Sorun fiziksel bir engel değil, kararın gecikmesidir.

Risk, marketi geçerken durmaya son anda karar verilmesiyle başlar.

Bu davranış özellikle 12.30–14.00 arası kısa alışveriş saatlerinde ve 17.00 sonrası iş dönüşünde tekrar eder. Araçlar sabit bir tempoda ilerlerken sürücü sağ kenarda park boşluğu görür. Karar zihinde geç oluşur. Fren kararı verildiğinde arkadan gelen araç hâlâ akışın devam edeceği varsayımıyla ilerlemektedir.

Bu bölgede marketler doğrudan cadde kenarındadır. Önlerinde belirgin cep park çizgileri yoktur. Park alanı ile akış şeridi arasındaki sınır net değildir. Bu nedenle planlı yavaşlama yerine ani şerit içi duraklama görülür.

Somut bir akşam örneği durumu netleştirir. Saat 18.15. İş çıkışı başlamıştır. Dr. Fazıl Küçük Caddesi boyunca araçlar aralıklı ama akıcı ilerler. Sağ tarafta küçük bir marketin önünde iki araç vardır ve aralarında bir boşluk kalmıştır. Üçüncü araç sürücüsü boşluğu fark eder ve park etmeye karar verir. Sinyal verilir ancak fren kararı sinyalden hızlıdır. Araç şerit ortasında ani şekilde yavaşlar. Arkadan gelen araç sert fren yapar. Üçüncü araç daha sert fren yapmak zorunda kalır. Zincir etkisi oluşur.

Bu temas çoğu zaman ağır hasar üretmez. Ancak tampon, stop lambası ve arka panel hasarları bu hatta sık görülür. Asıl sorun çarpışmanın büyüklüğü değil, akışın kilitlenmesidir. Çünkü bu aks üzerinde alternatif dağılım sınırlıdır.

Yerel alışkanlık riski artırır. Mahalle içi sürücüler market önünde kısa süreli duruşu normal kabul eder. Ancak bu hat yalnızca mahalle trafiğinden oluşmaz. Çevre yolundan gelen ve hız adaptasyonunu tamamlamamış araçlar da aynı hattı kullanır. Bu sürücüler sabit hız varsayımıyla ilerler.

Cumartesi akşamları risk artar. 17.30–19.30 arasında alışveriş yoğunluğu yükselir. Aynı anda iş dönüşü devam eder. Park manevrası için şerit içi yavaşlama ile arka akışın tempo beklentisi çakışır.

Yolun düz ve kesintisiz görünmesi de algıyı etkiler. Fiziksel bir yavaşlama eşiği yoktur. Ne kasis ne belirgin daralma vardır. Bu nedenle sürücü zihninde hız düşürme sinyali geç oluşur.

Akşam güneşinin alçaldığı saatlerde ön camda oluşan hafif parlama fren lambasının algılanmasını geciktirebilir. Bu küçük gecikme, arkadaki aracın reaksiyon süresini kısaltır.

Market önü ani duraklama, büyük kazalar üretmez. Ancak tekrar eden küçük temaslar bu aksın karakterini belirler. Risk yolun darlığından değil, kararın bir saniye geç verilmesinden doğar. O bir saniye, arka akışın tamamını etkiler.