Sabah Serinliğinde Gölgeli Kesitlerde Fren Sapması

Girne – Değirmenlik Hattı | 07.00–09.00 | İlkbahar ve Sonbahar

Girne’den Değirmenlik yönüne uzanan dağ hattı sabah saatlerinde farklı bir karakter kazanır. Gece boyunca düşen sıcaklık, yol yüzeyinde görünmez bir serinlik bırakır. Güneş yükselmiş olsa bile bazı kesitler gölgede kalır. Özellikle kuzeye bakan virajlar ve ağaç altı bölümler geç ısınır.

Yol kuru görünür.

Ancak yüzey sıcaklığı homojen değildir.

Sorun kayganlık değildir.
Sorun yüzey tutarlılığının değişkenliğidir.

Sabah 07.00–09.00 arasında işe giden trafik dağ hattında artar. Sürücülerin çoğu yolu iyi bildiğini düşünür. Viraj girişlerinde alışılmış fren noktaları vardır. Ancak gölgede kalan kesitlerde lastik tepkisi farklılaşır.

Tipik senaryo şöyledir:
Girne yönünden gelen bir araç, her gün geçtiği bir viraja yaklaşır. Önceki virajda zemin normal tepki vermiştir. Aynı referansla bir sonraki virajda frene basar. Fakat gölgede kalan asfalt daha soğuktur. Lastik tutuşu bir miktar düşüktür. Araç beklenenden birkaç metre daha geç yavaşlar. Çizgiye yaklaşır. Karşı şeritte araç vardır.

Bu fark dramatik değildir.
Ancak dağ yolunda birkaç metre kritiktir.

Girne – Değirmenlik hattında sabah serinliği özellikle ilkbahar ve sonbahar geçiş dönemlerinde belirgindir. Hava genel olarak ılıktır. Sürücü risk beklemez. Oysa gece-gündüz sıcaklık farkı yüzeyi etkiler.

Bir diğer unsur da ışık kontrastıdır. Sabah güneşi dağ siluetinin arkasından yükselir. Bazı kesitler parlak, bazı kesitler koyu görünür. Bu kontrast sürücünün zemin algısını zorlaştırır. Gölgedeki bölüm, kuru asfaltla aynı görünür.

Fren sapması burada oluşur.

Bu bir hız problemi değildir. Çoğu sürücü aşırı hız yapmaz. Sorun, referansın tutarsızlaşmasıdır. Aynı fren basıncı her kesitte aynı sonucu üretmez.

Sabah saatlerinde trafik akışı genellikle orta yoğunluktadır. Yol tamamen boş değildir. Ancak sıkışık da değildir. Bu durum sürücüyü rahatlatır. Takip mesafeleri daralabilir. Küçük bir fren sapması zincirleme etki yaratabilir.

Örneğin öndeki araç gölgeli virajda daha erken yavaşlar. Arkadaki sürücü zemin farkını geç fark eder. Ani fren yapar. Üçüncü araç için mesafe kritik hale gelir.

Bu hatta kazalar genellikle büyük değildir. Ancak çizgi ihlalleri, ani direksiyon düzeltmeleri ve arkadan temaslar sabah saatlerinde artış gösterebilir.

Girne – Değirmenlik hattında sabah serinliği görünmez bir değişkendir. Yol kuru görünür. Hava açık görünür. Risk algısı düşüktür. Ancak zemin sıcaklığı homojen değildir.

Sorun kayma değildir.
Sorun gecikmedir.

Fren kararının birkaç metre geç sonuç vermesi, dağ hattında risk üretir.

Özellikle gölgeli kesitlerde bu fark daha belirgindir. Ağaç altı bölümler ve kuzeye bakan virajlar geç ısınır. Aynı yol üzerinde birkaç dakika arayla farklı zemin tepkileri alınabilir.

Bu bir teknik arıza değildir.
Bu bir mikro yüzey değişimidir.

Sabah serinliğinde sürücünün zihinsel haritası “kuru ve normal”dir. Oysa fiziksel zemin bazı kesitlerde hâlâ gece koşullarına yakındır.

Girne – Değirmenlik hattında sabah saatlerinde oluşan risk, hızdan değil tutarlılık beklentisinden doğar.

Yol değişmez.
Fakat zemin davranışı kesit kesit değişir.

Risk tam bu geçişte oluşur.