TEK GİDİŞ TEK GELİŞ HATTA SOLLU SAĞLI PARK BASKISI – ZEYTİNLİK ANA HATTI

Sulu Çember’den Zeytinlik yönüne düz ilerleyen hat, teknik olarak tek gidiş tek geliş bir şehir içi yoldur. Ancak bu tanım, yolun davranışını tam olarak açıklamaz. Çünkü bu hatta şerit genişliği teorik olarak yeterli görünse de, pratikte park düzeni nedeniyle daralmış bir akış oluşur.

Sorun asfaltın genişliği değildir. Kenar kullanım biçimidir.

Yol boyunca sağlı sollu park cepleri bulunur. Bunun yanında kaldırım üzerine taşan parklar da sık görülür. Altı ticari, üstü rezidans olan yapıların önünde kısa süreli park yoğunluğu artar. Bu durum hattın efektif genişliğini azaltır.

Özellikle hafta içi 10:30–13:30 saatleri arasında hipermarket hareketliliği yükselir. Araçlar market önünde kısa süreli durur. Park manevrası için yavaşlar. Tek şerit psikolojisinde ilerleyen araç arkadan yaklaşır ve karşı yönden gelen araçla eş zamanlı daralma yaşanır.

Zeytinlik ana hattında karşılaşma anları çoğu zaman hızdan değil, alan daralmasından kaynaklanır.

Somut bir senaryo:

Bir araç sağ tarafta park etmek üzere sinyal verir. Aynı anda karşı yönden bir araç gelir. Park edecek araç manevra için hafif sola açılır. Arkadaki araç bunu geç fark eder. Karşı yönden gelen araç da yolun daraldığını hissederek sağa yanaşır. Üç araç aynı noktada milimetrik bir koordinasyonla hareket eder.

Temas çoğu zaman yaşanmaz. Ancak stres ve ani fren zinciri oluşur. Bu hat üzerinde küçük sürtme hasarlarının yoğunlaşmasının nedeni tam olarak budur.

Ayrıca 1990’lı yıllarda yapılan müstakil evlerin dar giriş kapıları nedeniyle araçlar çoğu zaman geri geri çıkmak zorunda kalır. Bu çıkışlar, zaten daralmış akışta ani duruşa sebep olur. Rezidans bloklarının yoğunluğu arttıkça bu davranış daha sık tekrar eder.

Akşam 18:00 sonrası çocuk parkı çevresinde park talebi yükselir. Park için uygun cep bulunamadığında araçlar geçici olarak şerit içinde bekler. Bu bekleme, karşı yönden gelen araçla dar geçiş yaratır.

Zeytinlik ana hattında risk yüksek hız değildir. Alanın sürekli değişen genişlik algısıdır.

Gündüz farklı, akşam farklı davranan bir yol söz konusudur. Bu yol sabit bir şerit gibi görünür. Fakat fonksiyonel olarak dinamik bir daralma hattıdır.

Tek gidiş tek geliş olması, burada güvenlik avantajı yaratmaz. Çünkü park düzeni hattın davranışını belirler.

Bu nedenle bu hatta yaşanan küçük temaslar genellikle “dar geçiş” kategorisindedir. Mekân sabittir. Davranış değişkendir. Risk bu değişimden doğar.