Yaz Cuma Akşamı Sahil Dönüş Tempo Kırılması

Alsancak – Lapta Hattı | Temmuz – Ağustos | Cuma 18.30–20.00

Alsancak’tan Lapta yönüne uzanan sahil hattı yaz aylarında farklı davranış üretir. Ancak Cuma akşamları bu hat daha belirgin bir kırılma yaşar.

Yol fiziksel olarak değişmez.
Deniz sağda, yerleşim soldadır.
Şeritler okunaklıdır.

Ancak Cuma 18.30 sonrası akışın amacı değişir.

Plajdan dönüş, restoran başlangıcı ve kısa mesafe sahil içi geçişler aynı zaman aralığında yoğunlaşır. Bu hareketlerin çoğu uzun mesafe transit değildir. Kısa kararlar üretir.

Sorun hız değildir.
Sorun tempo kırılmasının eşzamanlı olmamasıdır.

Sahil hattında ilerleyen bir araç Lapta yönüne sabit hızla devam eder. Önündeki araç bir plaj çıkışına yaklaşırken hızını düşürür. Arkadaki sürücü bunun kalıcı mı geçici mi olduğunu bir an için ayırt edemez.

Tipik senaryo şöyledir:
Cuma akşamı Alsancak merkezini geçen bir araç Lapta yönüne ilerler. Önündeki araç sağdaki park alanına girmek üzere sinyal verir. Ancak sinyal geç fark edilir. Takip eden araç frene basar. Onun arkasındaki araç daha sert fren yapar.

Zincir başlar.

Bu hat hafta içi aynı saatte daha stabildir. Ancak Cuma akşamı niyet dağılımı değişir. Araçların bir kısmı uzun hat üzerinde kalır. Bir kısmı ani yavaşlar. Bir kısmı sağa yanaşır.

Bu mikro niyet farkı tempo kırılması üretir.

Bir diğer unsur da yaz akşamı ışığıdır. 19.00 civarında güneş denize yaklaşır. Asfalt yüzeyi daha homojen görünür. Mesafe algısı hafif zayıflar. Bu da hız farklarının geç fark edilmesine neden olabilir.

Sahil hattında yol geniş görünür. Bu genişlik sürücüye alan hissi verir. Ancak kısa mesafe kararları alanı daraltır. Özellikle restoran girişleri ve sahil bağlantıları ani hız düşüşü üretir.

Bu hatta kazalar genellikle arkadan temas şeklindedir. Büyük hızlar nadirdir. Ancak zincirleme frenler sık görülür.

Cuma akşamı riskin nedeni yoğunluk değildir.
Yoğunluk artabilir, fakat herkes temkinlidir.
Asıl kırılgan zaman akışın serbest ama niyetin farklı olduğu saat aralığıdır.

18.30–20.00 tam bu eşiktir.

Sürücü zihninde yol “devam hattı”dır.
Öndeki araç için yol “varış hattı”dır.

Bu iki niyet aynı şerit içinde buluşur.

Alsancak – Lapta hattında yaz Cuma akşamı risk görünmezdir. Yol açık görünür. Akış rahat görünür. Ancak mikro yavaşlamalar zincir üretir.

Bu bir hız sorunu değildir.
Bu bir niyet senkronizasyonu sorunudur.

Sahil hattında tempo aynı anda kırılmaz.
Bir araç yavaşladığında arkadaki araç henüz hızlanma modundadır.

Risk tam bu milisaniyede doğar.